Sosyal Medyada Çocuk İstismarı Endişesi
Bazı anne babalar, küçük yaştaki çocuklarına sosyal medyada yetişkinlermiş gibi videolar çektiriyor. Bu durum, kamuoyunda büyük tepki topluyor. 11 yaşındaki L.D.'nin anne babası, dikkat çekici bir yöntem kullanarak kızlarını dijital dünyada öne çıkarmaya çalıştı. Türk Eğitim Vakfı'na (TEV) bağış yapma karşılığında çocuklarını 'Manifest' grubuyla buluşturdular. Bu sayede L.D.'nin takipçi sayısı 34'ten bir anda 5 bine yükseldi. L.D., giydiği yetişkin kıyafetleriyle ilgili yorumlar da yaparak içerik üretiyor.
Düzenleme Yürürlükte, Aileler Tedbirsiz
1 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren sosyal medya düzenlemesi, çocukların dijital ortamda korunmasını hedefliyor. Ancak bazı aileler, çocukları kendi adlarına hesap açmak yerine ebeveyn hesapları üzerinden sosyal medyada tutmaya devam ediyor. Bu yöntemle çocuklar, milyonlarca kişiye ulaşan hesaplarda içerik üretiyor, reklam kampanyalarında yer alıyor ve sponsorluk anlaşmaları yapıyor. Örneğin, 11 yaşındaki A.M.B.’nin yaklaşık 2,5 milyon takipçisi bulunuyor. Hem sosyal medya içerikleri hem de oyunculuğuyla tanınan A.M.B., çocuk yaşta geniş bir dijital kitleye ulaştı.
Uzmanlar Uyarıyor: Çocuk Ticari Araç Haline Getirilemez
Avukat Aslıhan Ergün Ercan, yeni düzenlemenin sadece çocukların kendi adına hesap açmasını sınırlandırmadığını belirtti. Ercan, “Asıl amaç çocukların dijital dünyada korunmasıdır. Bu nedenle aile gözetiminde dahi olsa her paylaşım hukuka uygun kabul edilemez. Anne ve babanın velayet hakkı, çocuğun üstün yararıyla sınırlıdır” dedi. Anne-babanın çocuk adına hesap yönetmesinin tek başına hukuka aykırı olmadığını ifade eden Ercan, “Ancak aile, çocuğun mahremiyetini korumak, onurunu zedeleyici içerikler paylaşmamak, çocuğu ekonomik kazanç aracı haline getirmemek, eğitimini, sağlığını ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyecek faaliyetlerden kaçınmak zorundadır” diye konuştu. Velayet hakkının kötüye kullanıldığı kanaatine varılırsa aile mahkemesi tarafından koruyucu tedbirler alınabileceğini, ağır durumlarda velayetin sınırlandırılabileceğini de sözlerine ekledi.
Hukuki Sorumluluk Doğurabilecek Durumlar
Ercan, çocuğun ağlarken, cezalandırılırken veya aşağılanırken çekilen görüntülerinin paylaşılması, mahrem fotoğraflarının yayınlanması, sağlık bilgileri ile okul ve konum bilgilerinin ifşa edilmesi ya da gelir elde etmek amacıyla sürekli içerik ürettirilmesinin hukuki sorumluluk doğurabileceğini vurguladı. Bu tür uygulamalar, çocuğun üstün yararı ve kişilik hakları çerçevesinde değerlendirilecek.
Psikolojik Etkileri: Kimlik Gelişimi Olumsuz Etkileniyor
Çocuk ve Ergen Psikoloğu Zeynep Kayhan, çocuk yaşta sosyal medya fenomeni olmanın kimlik gelişimini olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Sürekli izlenen ve beğeni odaklı büyüyen çocukların öz değerlerini sosyal medya geri bildirimleriyle ilişkilendirebildiğini söyleyen Kayhan, “Yetişkin gibi davranmaya yönlendiren içerikler, gelişimsel sınırları bulanıklaştırıyor. Bu durum uzun vadede benlik algısı ve duygusal gelişim üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilir” uyarısında bulundu.
