Dünyada Cinayet Yaşı Düşüyor: Çocuk Suçluluğu Küresel Kriz Haline Geldi
Dünya genelinde çocukların karıştığı şiddet olayları artık istisnai durumlar olmaktan çıkarak, küresel ölçekte büyüyen ciddi bir güvenlik ve toplumsal krize dönüştü. Son yıllarda farklı ülkelerde yaşanan çocuk failli cinayetler, silahlı saldırılar ve kurşunlama vakaları, "çocuk suçluluğu"nun arkasındaki derin yapısal sorunları yeniden gündeme taşıdı. Bu durum, yalnızca adli bir mesele değil; eğitimden sosyal politikalara, aileden dijital denetime kadar uzanan çok boyutlu bir alarm olarak değerlendiriliyor.
Türkiye'deki Yansımalar ve Artan Endişeler
Bu küresel tablo Türkiye'de de karşılık bulmaya başladı. Son dönemde emniyet ve adli kayıtlara yansıyan olaylar, yaşı 18'in altında olan çocukların karıştığı öldürme, ağır yaralama ve silahlı saldırı vakalarında dikkat çekici bir artış yaşandığını ortaya koyuyor. Henüz okul çağında olması gereken çocukların suç dosyalarında fail olarak yer alması, toplumda büyük bir öfke ve endişeye neden oluyor. Artık sadece savaş bölgelerinde ya da çetelerin hâkim olduğu ülkelerde değil; büyük kentlerin arka sokaklarında, okul çevrelerinde ve mahalle aralarında da çocuklar şiddetin faili olarak karşımıza çıkıyor.
ABD ve Avrupa Ülkelerinde Çocuk Suçlulara Yönelik Cezalar
Peki, ABD ve Avrupa ülkeleri çocuk suçlulara karşı hangi cezaları uyguluyor? İşte bu sorunun yanıtları:
- ABD'de Uzun Süreli Hapis Cezaları: ABD'de çocukların karıştığı şiddet vakaları oldukça yaygın. Yasalar da buna göre düzenlenmiş durumda. Çocuklar tarafından işlenmiş cinayet, silahlı saldırı ve tekrarlayan ağır suçlar söz konusu olduğunda, savcılık talebi ya da hâkim kararıyla çocuk fail yetişkin mahkemesine sevk edilebiliyor. Yetişkin mahkemesine çıkan çocuklar, yetişkinlere uygulanan uzun süreli hapis cezalarıyla karşı karşıya kalabiliyor. Çoğu ABD eyaletinde çocukların cezai ehliyet kapsamında yargılanma yaşı 10-12 civarında.
- İngiltere'de Sorumluluk Yaşı ve Tahliye Süreçleri: İngiltere'de ise cinayet işleyen bir çocuk ağır ceza mahkemelerinde yargılanıyor. Uzun süre hapiste kalan çocuğun risk durumuna göre tahliye kararı veriliyor. Tahliye otomatik değil; riskli görülen çocuk ömür boyu cezaevi-denetim döngüsünde kalabiliyor. Cezai sorumluluk 10 yaşından itibaren başlıyor. İngiltere'de 10-13 yaş arası çocukların -yaptığı hareketin hukuka aykırı olduğunu bilebilecek durumdaysa- cezai sorumluluğu olduğu kabul ediliyor. 14-17 yaş arasında ise tam sorumluluk öngörülüyor.
Rusya'nın Sert Ceza Rejimi
Rusya, Avrupa kıtasında çocuk failli ağır suçlara karşı en sert ceza rejimlerinden birini uygulayan ülkeler arasında yer alıyor. Ceza sorumluluğu 14 yaşında başlıyor. Çocuk failler, yüksek güvenlikli kapalı cezaevlerinde tutuluyor. Bu kurumlarda disiplin rejimi oldukça sert; hareket, iletişim ve ziyaretler sıkı denetime tabi tutuluyor. Bu yaklaşım, çocuk suçluluğuna karşı katı bir tutum sergilenmesi gerektiği görüşünü yansıtıyor.
Sonuç olarak, dünya genelinde cinayet yaşının düşmesi ve çocuk suçluluğunun artması, küresel bir kriz olarak karşımıza çıkıyor. Bu sorun, yalnızca cezai yaptırımlarla değil; eğitim, aile politikaları ve sosyal destek mekanizmalarıyla bütüncül bir şekilde ele alınması gereken bir konu haline geldi. Türkiye'de de bu eğilimin yansımalarının görülmesi, acil önlemler alınması gerektiğini gösteriyor.
