Orta Doğu'daki gelişmeler küresel piyasalarda fiyatlamaların üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Dün üst düzey ABD'li bir yetkili, İran'la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıkladı.
Mutabakatın Çerçevesi
ABD'li yetkili, 'Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar.' dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'la sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin 'Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını' belirtti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Washington ve Tahran yönetimleri arasında sağlanan mutabakatın 'Yalnızca geniş bir çerçeve sağladığını ve önemli ayrıntıların sonraki müzakerelerde belirleneceğini' söyledi.
Piyasalarda Ralli ve Temkinli Bekleyiş
ABD ve İran arasında anlaşma sağlanması ve taraflar arasında mutabakat zaptının imzalanmasıyla küresel piyasalarda dün ralli havası görülürken anlaşmanın detaylarının net olmaması nedeniyle yeni günde yatırımcıların temkinli davrandığı görülüyor. Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.
Anlaşma, piyasalarda ilk etapta rahatlama yaratsa da bu durumun ABD ile İsrail'i karşı karşıya getirebileceğine yönelik haber akışı sürecin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor. Analistler, iki tarafın anlaşmaya varması ve mutabakat zaptının imzalanmasının piyasalardaki önemli bir oynaklık kaynağını ortadan kaldırabilecek diplomatik bir atılım olduğunu, ancak anlaşmanın kalıcılığına ilişkin endişelerin sürdüğünü belirtti.
Piyasaların odağını yarınki Fed toplantısına çevirmesi de risk iştahının azalmasına neden oldu. Dış politika gündeminde ise Fransa'da düzenlenecek G7 Zirvesi de yatırımcıların odağında bulunuyor.
IMF Başkanı'ndan Açıklamalar
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki savaşın üzerinden üç aydan fazla zaman geçmesine rağmen küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğunu belirterek, emtia fiyatları, enflasyon ve enflasyon beklentileri ile finansal koşulların etkilendiğini ancak henüz küresel bir yavaşlamaya işaret etmediğini bildirdi.
ABD Ekonomik Verileri
Makroekonomik veri tarafında ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, haziranda 5,7 değerine inerek beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede sanayi üretimi de mayısta aylık bazda yüzde 0,1 ile beklentilerin altında artış gösterdi. Söz konusu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,48'de, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,80 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 322 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,7 azalışla 82,4 seviyesinde seyrediyor.
New York Borsası
New York borsası, ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle pozitif seyretti. SpaceX ilk halka arz sürecinin tamamlandığını ve ek hisse alım opsiyonunun kullanılmasıyla yaklaşık 85,7 milyar dolar brüt gelir elde edildiğini duyurdu. SpaceX hisseleri ikinci işlem gününde yüzde 19,6 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki gerileme enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken hava yolu şirketlerini destekledi. Exxon Mobil yüzde 4,14, Chevron yüzde 3,64 düştü. United Airlines yüzde 3,85, American Airlines yüzde 3,2 ve Delta Air Lines yüzde 1,22 değer kazandı. Fox hisseleri Roku'yu 22 milyar dolara satın alacağını duyurmasının ardından yüzde 15,2 geriledi. Dow Jones yüzde 0,92, S&P 500 yüzde 1,65 ve Nasdaq yüzde 3,07 değer kazandı. Dow Jones 51.945,89 puanla rekor seviyeyi gördü.
Avrupa Borsaları
Avrupa borsaları, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın etkisiyle haftanın ilk işlem gününü İngiltere hariç yükselişle tamamladı. ECB Başkanı Lagarde, yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına da sirayet etmeye başladığını belirterek enflasyonun ikinci tur etkilerine karşı tedbir mesajı verdi. Bundesbank Başkanı Nagel, Orta Doğu'daki gerilimin azalması durumunda dahi ECB'nin ihtiyatlı duruşunu sürdüreceğini bildirdi. Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi nisanda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 0,3 arttı. Almanya'da DAX 40 yüzde 1,05, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,4, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 0,66 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,39 değer kaybetti.
Asya Borsaları ve BoJ Kararı
Asya borsaları Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı ve Çin'den gelen zayıf makroekonomik veriler sonrasında karışık bir seyir izliyor. BoJ politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 1'e çıkardı; bu 1995'ten bu yana ilk kez bu seviyeye yükseltilmiş oldu. Karar 7'ye karşı 1 oyla alındı. BoJ Başkanı Ueda sağlık sorunları nedeniyle toplantıya katılamadı. BoJ, tahvil alımlarını azaltma planını da duyurdu. Çin'de mayıs ayı perakende satışları yıllık yüzde 0,6 düşüşle Aralık 2022'den bu yana ilk kez geriledi. Kentsel sabit varlık yatırımları yüzde 4,1 azaldı. Sanayi üretimi yüzde 4,5 arttı. Japonya'da Nikkei 225 yüzde 0,6, Güney Kore'de Kospi yüzde 1,9 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yatay, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 1,3 geriledi.
Borsa İstanbul
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 3,64 değer kazanarak 14.446,42 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 vadeli kontrat yüzde 0,14 yükseldi. Dolar/TL 46,3030'dan işlem görüyor. Türkiye'nin 5 yıllık CDS'i 218,98 baz puana gerileyerek 19 Şubat'tan bu yana en düşük seviyeyi gördü. Analistler, BIST 100'de 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek olduğunu belirtti.
Takip Edilecek Veriler
- 10.00 Türkiye, mayıs ayı konut fiyat endeksi
- 12.00 Almanya, haziran ayı ZEW ekonomik güven endeksi
- 12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı ZEW ekonomik güven endeksi
- 15.30 ABD, mayıs ayı konut başlangıçları
- 15.30 ABD, mayıs ayı inşaat izinleri



