ABD-İran Müzakerelerinde Kritik Gün: Trump'tan Nükleer Şart ve Bölgedeki Gerginlik
Orta Doğu'da tarihin en büyük krizlerinden biri haline gelen ABD/İsrail-İran savaşı, Pakistan'da bugün başlayacak müzakerelerle yeni bir aşamaya giriyor. Dünyanın gözü İslamabad'daki görüşmelere kilitlenirken, ABD Başkanı Donald Trump'tan kritik bir şart geldi. Trump, olası bir anlaşmanın ilk koşulunun İran'ın nükleer silah üretmeyeceğine dair garanti vermesi olduğunu açıkladı.
Trump'ın Müzakere Öncesi Açıklamaları ve Şartları
ABD Başkanı Donald Trump, Washington'dan ayrılırken basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Pakistan'a giden heyetin İran temsilcileriyle müzakere edeceğini belirtti. Trump, "Nükleer silah olmayacak. Tek kriterimiz nükleer silah olmamasıydı. Anlaşmanın yüzde 99'unu da bu madde oluşturuyor." ifadelerini kullandı. Ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerden ücret almasına izin vermeyeceklerini vurgulayarak, uluslararası sular olduğu için buna müsaade etmeyeceklerini söyledi.
Trump, İran'ın askeri güçlerinin büyük ölçüde yok edildiğini iddia ederek, "Karşı tarafın ordusu yenilgiye uğratıldı, askeri güçleri tamamen yok oldu." dedi. Müzakerelerde yedek bir plana ihtiyaç duymadıklarını belirten ABD Başkanı, İran'ın sunulacak şartları kabul edeceğine inandığını ifade etti.
İran'dan Güvensizlik Mesajı ve Müzakere Pozisyonu
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İslamabad Havalimanı'nda yaptığı açıklamada, ABD'yle yürütülecek müzakerelere ilişkin "İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok." dedi. Kalibaf, ABD'nin geçmişte sözlerinde durmadığını ve müzakereler devam ederken saldırılar düzenlediğini hatırlattı. İran tarafının, ABD'nin gerçek bir anlaşmaya hazır olması ve İran halkının haklarını vermesi durumunda anlaşmaya hazır olduğunu dile getirdi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, nihai müzakerelerin İslamabad'da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini açıkladı. Ayrıca, İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı ifade edildi.
Bölgedeki Çatışmalar ve Ateşkes Görüşmeleri
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleriyle savaşa dönüşen süreçte, Trump 8 Nisan'da saat 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.
Ancak, İsrail yönetimi geçici ateşkesi desteklediğini açıklamasına rağmen, Lübnan konusunun uzlaşmaya dahil olmadığını savunarak Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyine düzenlediği roket ve insansız hava aracı saldırıları nedeniyle bölgede sık sık sirenler çalıyor. İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye kentine düzenlediği hava saldırısında 13 Lübnan güvenlik görevlisinin ölümüne neden olduğunu itiraf etti.
Uluslararası Tepkiler ve Arabuluculuk Çabaları
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran'a sorumlu davranma ve müzakereleri baltalayacak her türlü eylemden kaçınma çağrısında bulundu. Pakistan'daki müzakerelerin başarıyla sonuçlanmasını umut ettiklerini belirten Rusya, bölgedeki yıkıcı çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini vurguladı.
Türkiye, Pakistan ve Mısır, ABD-İran arasındaki mesaj alışverişinin sürmesi ve sonuca ulaşması için yoğun çaba gösterdi. Ayrıca, Lübnan Cumhurbaşkanlığı, ABD arabuluculuğunda İsrail ile ateşkes görüşmeleri ve müzakere tarihinin ele alınması için ilk toplantının salı günü Washington'da yapılacağını duyurdu.
Son Dakika Gelişmeleri ve Beklentiler
Orta Doğu'daki gerginlik tüm şiddetiyle devam ederken, Pakistan'daki müzakereler bölge barışı için kritik bir fırsat olarak görülüyor. Trump'ın nükleer şartı ve İran'ın güvensizlik ifadeleri, görüşmelerin zorlu geçeceğine işaret ediyor. Dünya, İslamabad'dan çıkacak sonucu beklerken, bölgedeki çatışmaların dinmesi ve kalıcı bir çözüm bulunması umut ediliyor.
