ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşma konusundaki ikircikli ve tutarsız açıklamaları dünya kamuoyunu hayrete düşürüyor. İran'ı tehdit ile anlaşmaya ikna etmeye çalışan Trump, bu süreçte 40'a yakın kez 'Anlaşma yakın' dese de saatler içinde yaptığı farklı açıklamalarla adeta dünya ile alay ediyor.
Tehditlerle Anlaşma Çabası
Önceki gün İran ile bir anlaşmanın yakın olduğunu söyleyen Trump, İran çevresinde düşen Apache helikopterini bahane ederek yeniden İran'ı bombalattı. Dün ise Tahran'a yönelik tehditlerini sürdürdü, akşam ise bir kez daha anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Ancak İran, Trump'ın bu açıklamasını yalanladı.
Trump, önceki gece İran'da altyapı tesislerini bombalamalarının ardından dün de gün boyu tehditlerine devam etti. İran'ın petrolünün yüzde 90'ını çıkaran Hark Adası'nı hedef alarak 'Çok uzak olmayan bir gelecekte, Hark Adası'nı ve diğer petrol alt yapısını ele geçireceğiz' dedi. Gece saatlerinde ise İran'a 'daha kapsamlı ve şiddetli' saldıracaklarını açıkladı.
Akşam saatlerinde ise bu kez farklı bir açıklama yapan Trump, Tahran ile anlaşmanın İran tarafından 'onaylanma' aşamasına geldiğini belirterek, yapılması planlanan saldırıları iptal ettiğini bildirdi. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen görüşmelerin İran liderliğinin en üst düzeyine taşınarak onaylanmış olması nedeniyle ABD Başkanı olarak bu akşam İran'a yönelik planlanan hava saldırılarını ve bombardımanları iptal ettim' ifadelerini kullandı.
Anlaşmanın Detayları ve Bölgesel Paydaşlar
Anlaşmanın son aşamasına ilişkin nihai detayların ABD ile birlikte İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Pakistan, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün, Mısır ve diğer ilgili ülkeler tarafından değerlendirilip onaylandığını ifade eden Trump, imza töreninin zaman ve yerinin kısa süre içinde duyurulacağını belirtti. Oval Ofis'te yaptığı açıklamada ise '(İran'la anlaşma) Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek, belki de Avrupa'da' dedi.
Aralarında Türkiye'nin de olduğu birçok bölge ülkesinin lideri ile görüştüğünü ve bu görüşmelerin sürdüğünü belirten Trump, Ankara'nın rolüne ilişkin 'Türkiye ile de görüşeceğiz. Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan bu süreçte harikaydı' değerlendirmesini yaptı.
İran Yine Yalanladı
İranlı yetkililer ise bir kez daha Trump'ı yalanladı. İran medyası, Trump'ın iddiasının aksine ABD ile muhtemel anlaşma için hiçbir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu. Fars Haber Ajansı'nın ismi açıklanmayan üst düzey kaynağa dayandırdığı haberde, 'ABD ile mutabakat zaptı için hiçbir metin onaylanmadı' ifadeleri kullanıldı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Trump'ın iddiasının aksine henüz anlaşma konusunda nihai sonuca ulaşmadıklarını ve ortaya atılan hususların spekülasyondan ibaret olduğunu söyledi. Müzakerelerde ortaya çıkan anlaşma metninin çoğunun tamamlandığını ancak ABD'nin sürekli tutumunu değiştirmesi nedeniyle sonuçlanmadığını ifade eden Bekayi, 'Şu ana kadar İran, anlaşma konusunda nihai bir sonuca ulaşmadı' dedi. Bekayi, 'Anlaşma hakkında (ABD Başkanı Trump tarafından) ortaya atılan hususlar spekülasyondan ibarettir ve henüz kesinleşmemiş bir konudur' ifadelerini kullandı.
İsrail'de Şaşkınlık
Trump'ı İran'la savaşa sürükleyen İsrail'de ise 'Anlaşma yakın' açıklaması sonrası şaşkınlık var. Trump'ın saldırıları iptal ettiğini duyurmasının İsrail yönetimi tarafından 'şaşkınlıkla' karşılandığı bildirildi. Haaretz gazetesinin hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Tel Aviv yönetiminde gün boyu ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varmak için fırsat penceresinin kapanmakta olduğu ve diplomatik sürecin tıkanma noktasına geldiği görüşünün hakim olduğu aktarıldı.
Haberde, Tel Aviv yönetiminin değerlendirmelerinin aksine Trump'ın bu gece yapılacak saldırıları iptal etmesi ve anlaşmanın Tahran tarafından 'onaylanma' aşamasına geldiğini duyurmasının İsrail'de 'şaşkınlıkla' karşılandığı belirtildi. İsrail'de yayın yapan Kanal 12 televizyonu, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Trump'ın açıklamasına ilişkin daraltılmış güvenlik kabinesiyle yaptığı toplantı sırasında bilgilendirildiğini aktardı.
