Trump'ın İran Savaşından Çekilmesi ve Ateşkes İlanı
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın 40. gününde beklenmedik bir kararla ateşkes ilan ederek çark etti. Uzmanlara göre, Washington ve Tel Aviv bu savaştan istediklerini alamadan geri adım atmak zorunda kaldı. Trump'ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun kandırmasıyla İran rejiminin halk ayaklanmasıyla devrileceğini düşündüğü, ancak savaş boyunca uluslararası alanda yalnız kaldığı belirtiliyor.
Uluslararası Tepkiler ve Destek Eksikliği
Savaş sırasında, başta Almanya, Fransa, İngiltere, İspanya ve İtalya gibi Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok Batılı ülkeden Trump'a destek gelmedi. Bu ülkeler, "Savaşı biz başlatmadık", "Bu sizin savaşınız" veya "Bu savaş uluslararası hukuka aykırı" şeklinde tepkiler gösterdi. Asya'dan Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler de ABD'ye destek vermeyerek, Trump'ın diplomatik izolasyonunu derinleştirdi.
Savaşın Sonuçları ve İran'ın Güçlenmesi
Savaşın beklenen sonuçları tam tersine döndü: İran rejimi devrilmek yerine güçlendi, halk bölünmek yerine birleşti. Hürmüz Boğazı'nın kontrolü İran'ın eline geçti ve bölgedeki hakimiyeti arttı. Ortadoğu'da İsrail karşıtlığı yükselirken, protestolar ABD'de başladı. Trump, savaşın başlangıcı veya bitişi için ikna edici bir gerekçe sunamadı ve uluslararası prestij kaybına uğradı.
ABD'de 25. Madde Tartışmaları
CNN'in haberine göre, Trump'ın İran'a yönelik nükleer saldırı tehditleri ve ateşkes sonrası, ABD'de anayasanın 25. ek maddesi yeniden gündeme geldi. Bu madde, başkanın görevini yapamaz hale gelmesi durumunda görevden alınmasını düzenliyor. New York Times yazarı David French, yorumcu Candace Owens ve eski Kongre üyesi Marjorie Taylor Greene gibi isimler, Trump için bu maddenin uygulanması çağrısında bulundu.
Dünya Basınında İran'ın Kazanımı
Ateşkes sonrası dünya medyasında, İran'ın daha kazançlı çıktığı vurgulandı:
- BBC: "İran, Hürmüz'ün kontrolünü tamamen aldı" ifadelerini kullandı.
- The Economist: ABD ve İsrail istihbaratlarının İran'ın füze kapasitesini hafife aldığını ve imha ettikleri füze sayısını abarttıklarını yazdı.
- New York Times: Çin'in son anda devreye girerek gerilimi düşürme çağrısının ateşkese etkili olduğunu belirtti.
- AP: Trump'ın "sonsuz savaş" çekincesine dikkat çekerek, İran ile çatışmaların ABD'yi zor bir sürece soktuğunu analiz etti.
ABD'de İsrail'e Olumsuz Bakış Artıyor
Pew Research anketine göre, ABD'lilerin %60'ı İsrail hakkında olumsuz görüşe sahipken, bu oran geçen yıl %53'tü. İsrail'e "çok olumsuz" bakanların oranı %28'e yükseldi. Hem Demokratlar hem Cumhuriyetçiler içinde genç yaş gruplarında İsrail'e yönelik olumsuz bakış çoğunluk haline geldi. Ayrıca, ABD'lilerin %59'u Netanyahu'nun küresel kararlarına güvenmiyor.
İsrail'de Siyasi Tepkiler ve Hezimet
İsrail'de, Trump'ın ateşkes ilanı şok etkisi yarattı. Eski Başbakan Yair Lapid, bu durumu siyasi ve stratejik bir liderlik başarısızlığı olarak nitelendirdi. Jerusalem Post, "Tarihimiz boyunca hiç böyle bir siyasi felaket yaşanmamıştı" ifadelerini kullanarak, ulusal güvenlik kararlarında İsrail'in masada olmadığını vurguladı. İsrail Meclisi Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı Tzvika Fogel ise Trump'a "topal ördek" diyerek tepki gösterdi.
Savunma Bakanı Hegseth'in Rolü ve Akıbeti
İran savaşının başmimarı olarak görülen Savunma Bakanı Pete Hegseth'in akıbeti merak konusu. Trump, savaş sırasında Hegseth'i suçlayıcı ifadeler kullandı. Washington Post'un haberine göre, Hegseth'in İran savaşına ilişkin yanlış değerlendirmeleri, hem kamuoyunu hem de Trump'ı yanlış yönlendirdi.
