Trump'tan İran'a 'Son Şans' Uyarısı: Ateşkesin Sona Ermesine İki Gün Kala Gerginlik Tırmanıyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik olarak "son şans" ifadesini kullanarak sert bir uyarıda bulundu. İki haftalık geçici ateşkesin çarşamba günü sona ermesine sadece iki gün kala, taraflar arasındaki gerilim yeniden yükselişe geçti. ABD heyeti, yeni görüşmeler için Pakistan'a gitti, ancak İran devlet medyası, Tahran yönetiminin bu görüşmelere katılma planının bulunmadığını duyurdu.
Hürmüz Boğazı'nda Yaşanan Gemi Olayı ve Trump'ın Açıklamaları
Pazar gecesi, Hürmüz Boğazı yakınlarında kritik bir olay yaşandı. ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran'a ait bir kargo gemisine müdahale edildiğini bildirdi. Trump, "Gemileri tamamen kontrolümüz altında ve içinde ne olduğuna bakıyoruz!" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, ateşkesin bozulabileceği endişelerini artırdı.
İran ordusu ise geminin Çin'den geldiğini açıklayarak, ABD'nin eylemini "silahlı korsanlık" olarak nitelendirdi. İranlı bir askeri sözcü, "İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri'nin bu ABD ordusuna ait silahlı korsanlığa yakında karşılık vereceği ve misillemede bulunacağı konusunda uyarıyoruz" dedi. Bu gelişme, müzakere sürecini daha da karmaşık hale getirdi.
İran'ın Görüşmelere Katılmayacağını Açıklaması
ABD, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan olası yeni bir görüşme turu için pazartesi günü Pakistan'a bir heyet göndereceğini açıklamıştı. Heyette, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın yer alacağı belirtildi. Ancak İran devlet medyasında yer alan haberlere göre, Tahran yönetiminin "şu anda bir sonraki tura katılma planı bulunmadığı" ifade edildi.
İran'ın resmi haber ajansı IRNA, bu kararın nedenlerini şöyle sıraladı: "Washington'ın aşırı talepleri, gerçekçi olmayan beklentileri, sürekli değişen tutumu, tekrar eden çelişkileri ve ateşkes ihlali olarak gördüğü devam eden deniz ablukası." Bu açıklama, diplomatik çabaların başlamadan tehlikeye girmesine yol açtı.
Trump'ın Tehditleri ve Diplomatik Gelişmeler
Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, çarşamba günü sona erecek iki haftalık ateşkes öncesinde İslamabad'da yapılacak görüşmelerin İran için "son şans" olduğunu vurguladı. Fox News'e konuşan Trump, "İran bu anlaşmayı imzalamazsa, bütün ülke havaya uçacak" dedi ve daha önceki tehditlerini yineledi. ABD'nin önerdiği anlaşmanın, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyuma sahip olmamasını içerdiğini söyleyen Trump, bunu "çok adil ve makul bir anlaşma" olarak nitelendirdi.
Diğer yandan, Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Yardımcısı Muhammed İshak Dar'ın pazar günü İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefonda görüştüğünü açıkladı. Görüşmede, bölgede barış ve istikrarın sağlanması için diyalogun önemi vurgulandı. Ayrıca, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif arasında da bir telefon görüşmesi planlandığı bildirildi.
İran'dan Sert Tepki ve Bölgesel Etkiler
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin İran limanları ve kıyı şeridine uyguladığı ablukayı ateşkes ihlali olarak değerlendirdi. Bekayi, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "İran halkına bilinçli şekilde toplu cezalandırma uygulanması savaş suçu ve insanlığa karşı suç kapsamına girer" ifadelerini kullandı.
Sekizinci haftasına giren savaşta İran ve Lübnan'da binlerce kişi hayatını kaybetti. Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle petrol fiyatları da sert şekilde yükseldi. İran'ın baş müzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, taraflar arasında hala büyük farklar bulunduğunu kabul etmekle birlikte, "Diplomasi alanında geri adım olmayacak" dedi.
Washington'ın BM Temsilcisi Mike Waltz, yeni tur görüşmelerin "son derece önemli sonuçlar" doğuracağına inandığını belirtti. Tahran açısından, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması en güçlü kozlardan biri olarak görülüyor ve bu adım, Trump üzerinde siyasi baskı oluşturuyor. Tüm bu gelişmeler, bölgedeki gerilimin daha da artabileceğine işaret ediyor.
