CNN'in özel haberine göre, İran üzerinde düşürülen ABD savaş uçağının pilotu, gökyüzünde tek bir canlı gibi hareket eden ve "denizanasını" andıran İHA sürüleri gördüğünü anlattı. "Uzaylılar silah yapmış gibiydi" diyen pilotun ifadeleri, Washington'da İran'ın bilinmeyen bir drone teknolojisine sahip olduğu endişesini doğurdu.
Kurtarıldıktan Sonra Şoke Eden İfade
Nisan ayında İran üzerinde düşürülen F-15 savaş uçağının pilotu, özel kuvvetler tarafından kurtarıldıktan sonra istihbarat yetkililerine verdiği ifadede, havada tek bir organizma gibi hareket eden çok sayıda İHA gördüğünü anlattı. CNN'in dört farklı kaynağa dayandırdığı habere göre, pilot fırlatılmadan hemen önce gökyüzünde "denizanasını" andıran bir formasyonda hareket eden İran insansız hava araçları gördü.
"Uzaylılar Silah Yapmış Gibiydi"
CNN'e konuşan kaynaklardan biri, pilotun tarifini şöyle aktardı: "Birbirine bağlı çok sayıda drone vardı. Büyük dronların altında bacakları andıran daha küçük dronlar bulunuyordu. Gerçekten uzaylı işi gibiydi." Bir başka kaynak ise pilotun havada bir "İHA mayın tarlası" gördüğünü söylediğini aktardı.
"Denizanası" Formasyonu İstihbaratı Alarma Geçirdi
Pilotun verdiği ifade, ABD istihbarat kurumlarında büyük bir tartışma başlattı. Çünkü eğer pilotun gördüğü yapı gerçekten mevcutsa, bu durum İran'ın İHA teknolojisinde çok önemli bir sıçrama yaptığı anlamına gelebilir. Kaynaklara göre, ilk değerlendirmelerde söz konusu İHA formasyonunun, F-15'in düşürülmesinde rol oynamış olabileceği ihtimali de masaya yatırıldı. Ancak olayın kesin nedeni halen soruşturuluyor.
İstihbarat O Sorulara Yanıt Arıyor
Pilotun ifadelerinin ardından istihbarat yetkilileri şu sorulara yanıt aramaya başladı: Pilot gerçekten ABD'nin haberdar olmadığı gelişmiş bir İran teknolojisi mi gördü? Bu, yeni bir sistemin test aşaması mıydı? Yoksa çöl üzerinde oluşan bir yanılsama mı söz konusuydu? Bir kaynak, sorgulama sırasında yetkililerin pilota, "Gördüğünü söylediğin şeyi gerçekten gördüğünden emin misin?" şeklinde sorular yönelttiğini aktardı.
"Denizanası İHA" Nasıl Çalışıyor?
Kaynaklara göre pilotun tarif ettiği teknolojinin teknik adı "one-to-many meshed networking" yani "birden çoğa örgü ağ bağlantısı." Bu sistemde birden fazla İHA birbirine bağlı şekilde hareket ediyor ve tek bir ağ üzerinden koordineli biçimde yönetilebiliyor. Uzmanlara göre bu teknoloji İHA sürülerinin birlikte hareket etmesini, belirli bir formasyonu korumasını, görevleri kendi aralarında paylaşmasını ve bir hedefe koordineli saldırı düzenlemesini mümkün kılıyor. ABD istihbaratının değerlendirmesine göre Rusya ve Çin'in bu kabiliyete sahip olduğu düşünülüyor.
İran'a Rusya ve Çin Desteği İddiası
CNN'e konuşan iki kaynak, İran'ın İHA teknolojisini geliştirmek için Rusya ve Çin'den destek aldığına dair daha önce de çeşitli raporlar bulunduğunu belirtti. Pilotun anlattığı sistemin İran tarafından gerçekten kullanılıyor olması halinde, bunun ABD ve bölgedeki müttefikleri açısından ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlardan Uyarı: Çok Tehlikeli Bir Kabiliyet
İHA savaşı ve savunma modernizasyonu uzmanı Emma Bates, söz konusu teknolojiyle ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: "Eğer bu sistem kendisini tanınabilir bir şekil içinde koordine edebiliyor, bu şekli koruyabiliyor ve patlayıcı taşıyorsa, ilk saldırının yok edemediği hedefler için elinde yedek güç de bulundurabiliyorsa, bu son derece gelişmiş ve tehlikeli bir yaklaşım anlamına gelir." Bates, bu tür sürü teknolojilerine karşı savunma geliştirebilmek için ülkelerin çok büyük maliyetler üstlenmek zorunda kalacağını da söyledi.
F-15 Mürettebatı Ayrı Ayrı Kurtarıldı
Düşürülen F-15'te iki kişilik mürettebat bulunuyordu: pilot ve silah sistemleri subayı. ABD güçleri uçağın düşmesinin ardından derhal arama-kurtarma operasyonu başlattı. Pilot, fırlatıldıktan saatler sonra kurtarılırken, silah sistemleri subayının İran güçlerinden kaçarak dağlık bölgede bir günden fazla saklandığı ve daha sonra kurtarıldığı belirtildi. Silah sistemleri subayının da aynı İHA formasyonunu görüp görmediği ise bilinmiyor.
Kurtarma Operasyonunda Bir Uçak Daha Düşürüldü
CNN'in haberine göre, kurtarma operasyonu sırasında bir A-10 savaş uçağı da düşürüldü. Ancak bu uçağın pilotu İran hava sahasının dışında güvenli şekilde fırlatılmayı başardı. F-15'in vurulması, İran ile yaşanan çatışmalarda bir ABD savaş uçağının ilk kez İran üzerinde düşürülmesi olarak kayıtlara geçti.
İran ile ABD Masada
Haberde, ABD ile İran'ın geçen hafta ilan edilen ateşkes kapsamında 60 günlük bir müzakere sürecine başladığı da belirtildi. Görüşmelerin ağırlıklı olarak İran'ın nükleer programına odaklanması beklenirken, iki tarafın gündeme başka güvenlik başlıklarını da taşıdığı ifade edildi. CNN'e göre, İran'ın "denizanası" şeklinde hareket ettiği öne sürülen yeni İHA kabiliyeti de Washington'da yakından takip edilen konular arasında yer alıyor.
