Avrupa Birliği'nde (AB) ambalaj atıklarını azaltmayı, geri dönüşümü artırmayı ve tüketicileri zararlı kimyasallardan korumayı amaçlayan yeni ambalaj kuralları 12 Ağustos'tan itibaren (yarın) uygulamaya girecek. Yeni düzenleme, gıdayla temas eden ambalajlarda "sonsuz kimyasallar" olarak da bilinen perfloroalkil ve polifloroalkil maddelerin (PFAS) kullanımına kısıtlamalar getiriyor.
PFAS Kısıtlaması ve Sağlık Etkileri
Çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalan PFAS'ın belirlenen sınırların üzerinde bulunduğu gıda ambalajları artık AB pazarına sunulamayacak. Suya ve yağa dayanıklılık sağlamak amacıyla kullanılan PFAS'a paket servis kapları, fast-food ambalajları, mikrodalga patlamış mısır paketleri, fırın kağıtları ve pizza kutuları gibi çeşitli gıda ambalajlarında rastlanabiliyor. AB Komisyonu, söz konusu maddelerin kullanımının sınırlandırılmasıyla insan sağlığını korumayı ve çevreye salımını azaltmayı amaçlıyor.
Ambalajlarda Bilgiler ve Ortak Tanımlar
Yeni kurallarla AB ülkelerinde ambalaj sektöründe kullanılan bazı tanımlar da uyumlaştırılacak. Ambalajlarda üretici sorumluluğu kapsamında yükümlülük taşıyan üretici ve imalatçılara ilişkin tanımlar AB genelinde ortak hale getirilecek. Ambalajlarda üreticinin veya ithalatçının belirlenmesini ve gerektiğinde iletişime geçilmesini sağlayacak belirli işaret ve bilgilerin bulunması şart olacak.
Düzenleme, AB pazarına sunulan, boş veya dolu, kullanılan malzemeden bağımsız bütün ambalajları kapsıyor. AB içinde üretilenlerle birlikte üçüncü ülkelerden ithal edilen ambalajlar da aynı kurallara tabi olacak.
Geçiş Takvimi ve 2030 Hedefleri
Söz konusu tüzük kapsamındaki diğer yükümlülükler ise aşamalı biçimde devreye girecek. AB genelinde tüketicilerin ambalaj atıklarını doğru biçimde ayrıştırmasını kolaylaştıracak uyumlaştırılmış etiketleme sistemi 2028'den itibaren uygulanacak. Ambalajların geri dönüştürülebilirliği, yeniden kullanım hedefleri ve plastik kullanımının azaltılmasına ilişkin yükümlülüklerin büyük bölümü ise 2030'dan itibaren geçerli olacak.
Bu kapsamda ambalajlardaki gereksiz boş alanların sınırlandırılması, yeni plastik ambalajlarda belirli oranlarda geri dönüştürülmüş plastik kullanılması ve bütün ambalajların geri dönüştürülebilir olması gerekecek. Otel ve restoranlarda kullanılan bazı küçük tek kullanımlık plastik ambalaj formatlarına yönelik kısıtlamalar da 2030'dan itibaren uygulamaya girecek.
