Gazprom'dan Avrupa gaz fiyatlarına ilişkin çarpıcı açıklama
Rus enerji şirketi Gazprom'un Departman Başkan Yardımcısı Kiril Polous, Endonezya'da düzenlenen IndoPacific LNG Summit 2026 kapsamında bir panelde önemli açıklamalarda bulundu. Polous, ABD'nin Avrupa sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) pazarındaki hakimiyetinin fiyatlara doğrudan yansıdığını vurgulayarak, "Doğal gaz fiyatları, Avrupa pazarına önemli miktarda Rus gazının sevk edildiği dönemle kıyaslandığında üç kat daha yüksek seviyeye çıktı." ifadesini kullandı.
ABD'nin LNG hakimiyeti ve fiyat artışı
Polous, Avrupa'da LNG'nin boru hattıyla taşınan doğal gaza kıyasla daha güvenilir olduğu yönündeki söylemin gerçeği yansıtmadığını kaydetti. Geçmişte Avrupa'nın Rus gazına bağımlılığının eleştirildiğini hatırlatan Polous, bugün Avrupa'nın LNG ithalatının yüzde 60'ının ABD'den yapıldığını, Almanya'nın LNG ithalatında ise ABD'nin payının yüzde 90'ın üzerine çıktığını söyledi. Bu durum, Avrupa'nın enerji arz güvenliği açısından yeni bir bağımlılık yarattığına işaret ediyor.
Polous, Katar'ın uzun yıllardır küresel LNG piyasasının önde gelen tedarikçilerinden biri olduğunu belirtirken, LNG sevkiyatlarının üretim tesislerindeki olası kesintiler ile Hürmüz, Malakka, Bab el-Mendeb ve Panama gibi stratejik boğaz ve kanallardaki geçiş risklerinden etkilenebileceğine dikkat çekti. Bu riskler, ABD'nin hakim olduğu piyasada fiyatların daha da oynak hale gelmesine neden olabilir.
Gazprom'un Avrupa pazarında düşüşü
Ukrayna savaşı öncesinde Avrupa'nın en büyük doğal gaz tedarikçisi konumunda bulunan Gazprom, yaklaşık 50 yıl süren boru hattı yatırımlarıyla 2022'ye kadar kıtadaki pazar payını yüzde 40'a kadar çıkarmıştı. Ancak yaptırımlar nedeniyle müşterilerini ABD, Katar ve Norveç gibi tedarikçilere kaptıran Gazprom, 2025'te Avrupa'ya yaklaşık 18 milyar metreküp doğal gaz sevk etti. Bu hacim, 2021'de 201,7 milyar metreküp seviyesindeydi. Yani Gazprom'un Avrupa'ya gaz ihracatı, savaş öncesine göre yaklaşık 11 kat azaldı.
Gazprom yetkilisi, ABD'nin LNG hakimiyetinin Avrupa için sürdürülebilir bir enerji politikası olmadığını ima ederken, fiyat artışının Avrupa ekonomileri üzerinde yarattığı baskıya dikkat çekti. Avrupalı tüketiciler, Rus gazının azalmasıyla birlikte daha yüksek enerji faturalarıyla karşı karşıya kalırken, sanayi sektörü de rekabet gücünü kaybetme riskiyle karşı karşıya.
