Reuters'ın haberine göre İran, Hürmüz Boğazı'nın ardından Babülmendep Boğazı'nı da kullanarak küresel enerji piyasasını baskı altına almaya hazırlanıyor. Bu stratejik hamle, dünya ticareti ve enerji arzı için eşi görülmemiş bir kriz yaratabilir.
İran'ın İkinci Baskı Noktası: Babülmendep
Tahran, Hürmüz Boğazı üzerinden Washington'a baskı yaparken şimdi de Yemen'deki Husiler aracılığıyla Kızıldeniz'in girişindeki Babülmendep Boğazı'nı hedef alıyor. Reuters'ın aktardığına göre, bu dar geçit Suudi Arabistan petrol ihracatı ve küresel deniz ticaretinin önemli bir bölümü için kritik öneme sahip. ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının derinleşmesi ve Husilerin Kızıldeniz'deki eylemlerini artırması, çatışmanın Körfez dışına taşınabileceğine işaret ediyor.
Husilerden Petrol Fiyatı Uyarısı: 200 Dolar
Husilerin siyasi büro üyelerinden Muhammed el-Farah, Suudi Arabistan'ın Yemen'e saldırılarını sürdürmesi halinde Babülmendep Boğazı'nın kapatılabileceğini söyledi. El-Farah, Babülmendep ve Hürmüz Boğazı'nın eş zamanlı devre dışı kalması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar yükselebileceği uyarısında bulundu. Ayrıca Washington'ın Suudi Arabistan'ı Yemen'e saldırmaya teşvik ettiğini öne sürdü.
Uzmanlardan Kriz Değerlendirmesi
Orta Doğu Uzmanı Fawaz Gerges, İran'ın Washington'a aynı anda iki kritik boğazı tehdit edebileceğini gösterdiğini belirtti. Gerges'e göre Tahran, yalnızca Hürmüz Boğazı değil, Babülmendep üzerinden de küresel enerji ticaretini baskı altına alabilecek kapasiteye sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum ikili çatışmayı uluslararası bir enerji krizine dönüştürebilir.
İran'ın En Son Kozu
King's College London Güvenlik Çalışmaları Bölümü öğretim üyesi Andreas Krieg, Babülmendep seçeneğini İran'ın Hürmüz'den sonraki 'en son ve en güçlü kozu' olarak nitelendirdi. Krieg'e göre İran, ancak ABD'nin kritik altyapılara yönelik saldırılarını artırması halinde Husileri devreye sokarak Babülmendep'te yeni bir kriz oluşturabilir. Bu adım, Hürmüz'deki ekonomik etkiyi katlayabilir.
Kızıldeniz'de Geçmiş Gerilim
Reuters'ın hatırlattığına göre, Husiler 2023 sonundan itibaren İsrail bağlantılı olduğunu iddia ettikleri ticari gemilere Kızıldeniz'de saldırılar düzenlemişti. Bu saldırılar nedeniyle birçok uluslararası denizcilik şirketi gemilerini Afrika'nın güneyinden dolaştırmak zorunda kalmış, taşıma maliyetleri yükselmişti. ABD ve İngiltere, bölgedeki ticaret yollarını korumak için hava saldırıları ve çok uluslu deniz operasyonları başlatmıştı.
Müzakere mi, Yeni Cephe mi?
Eski ABD Orta Doğu müzakerecisi Dennis Ross, Washington'un temel hedefinin İran'ı yeniden müzakere masasına döndürecek şartları oluşturmak olduğunu söyledi. Suudi Arabistan merkezli Körfez Araştırma Merkezi Başkanı Abdülaziz Sager ise Husilerin Babülmendep'teki deniz trafiğini sekteye uğratabilecek kapasiteyi koruduğunu ancak Tahran'dan açık talimat gelmeden kapsamlı bir adım atmalarının düşük ihtimal olduğunu belirtti. Sager, böyle bir girişimin ABD ve müttefiklerinin Husilere karşı daha geniş kapsamlı askeri operasyon başlatmasına yol açabileceğini ifade etti.
Reuters analizinde, çatışmaların Hürmüz Boğazı'nın ardından Babülmendep'e yayılması halinde küresel enerji arzı ve deniz ticaretinin aynı anda iki kritik boğaz üzerinden baskı altına girebileceği, bunun da bölgesel ve küresel ölçekte ağır ekonomik sonuçlar doğurabileceği değerlendirmesine yer verildi.
