ABD, İran'a yönelik askeri operasyonları yeniden başlattı
ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'ye gönderdiği resmi bildirimle İran'a yönelik operasyonların yeniden başladığını duyurdu. The New York Times'ın (NYT) haberine göre, Washington ateşkesi fiilen rafa kaldırarak hem yer altındaki kritik nükleer tesisi hem de Hürmüz Boğazı'nı merkeze alan yeni bir savaş stratejisine geçti.
Trump, Kongre'ye gönderdiği yazıda ABD'nin 7 Temmuz'dan itibaren İran'daki hedeflere yeniden saldırı düzenlediğini bildirdi. Mektupta füze rampaları, hava savunma sistemleri, askeri deniz unsurları, altyapı ve komuta-kontrol merkezlerinin hedef alındığı belirtilirken operasyonlar 'sınırlı ve ölçülü' olarak tanımlandı.
Hürmüz Boğazı'nda yeni dönem: abluka ve yüzde 20 ücret
Trump'ın en dikkat çeken kararı Hürmüz Boğazı ile ilgili oldu. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Hürmüz Boğazı açık kalacak. İran olsa da olmasa da açık kalacak.' ifadelerini kullanan Trump, ABD'nin bundan sonra 'Hürmüz Boğazı'nın koruyucusu' olacağını duyurdu.
Bu kapsamda boğazdan geçen tüm ticari yüklerden yüzde 20 oranında ücret tahsil edileceğini açıklayan Trump, gerekçe olarak ABD'nin güvenlik sağlamak için yaptığı harcamaları gösterdi. Daha sonra gazetecilere konuşan Trump, özellikle Körfez ülkelerini işaret ederek, 'Dünyanın en zengin bölgelerinden birini koruyoruz. Bunun karşılığını almak istiyorum.' dedi.
Trump kendi politikasını tersine çevirdi
The New York Times, Trump'ın bu kararla kendi yönetiminin daha önce savunduğu temel görüşü tamamen tersine çevirdiğine dikkat çekti. Haberde, İran'ın daha önce Hürmüz'den geçiş ücreti alma ihtimali gündeme geldiğinde Washington'un buna sert şekilde karşı çıktığı hatırlatıldı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun kısa süre önce yaptığı, 'Hiçbir ülke uluslararası su yolundan geçiş için ücret talep edemez. Bunu asla kabul edemeyiz.' açıklamasını hatırlatan gazete, Trump'ın şimdi aynı yöntemi uygulamaya koyduğunu vurguladı. NYT'ye göre Beyaz Saray da Trump'ın yeni politikası ile önceki açıklamalar arasındaki çelişkiyi açıklayamadı.
Ateşkesi küçümsedi: zaten fazla anlamı yok
Trump, daha önce 'tarihi başarı' olarak duyurduğu ateşkesi bu kez küçümseyen ifadeler kullandı. Bir radyo programında konuşan ABD Başkanı, bu tür anlaşmalar için 'Bunların çok da bir anlamı yok.' ifadelerini kullandı. Trump, ateşkesin aslında İran için bir 'test' olduğunu öne sürerek Tahran yönetiminin bu testi geçemediğini savundu.
Trump yeni bombardıman sinyali verdi
Trump, İran'a yönelik saldırıların süreceğini de açık şekilde ilan etti. ABD Başkanı, 'Bu gece vuracağız, yarın da vuracağız. Bunun önüne geçebilecek hiçbir güçleri yok.' ifadelerini kullandı. Trump ayrıca Natanz yakınlarında bulunan ve güçlü şekilde tahkim edildiği belirtilen 'Kazma Dağı' tesisinin de hedef alınabileceğini söyleyerek, 'Kapısına büyük ve güzel bir bomba bırakabiliriz.' ifadelerini kullandı.
Kongre ile yeni kriz
Habere göre Kongre'nin her iki kanadı da Savaş Yetkileri Yasası kapsamında Trump'a yönelik ayrı kararlar kabul etti. Bu kararlarda ABD Başkanı'ndan ya İran operasyonlarını sona erdirmesi ya da Kongre'den resmi savaş yetkisi istemesi talep edildi. Ancak Trump, önceki ABD başkanları gibi yürütme yetkisini öne sürerek Kongre'nin bu yorumunu kabul etmedi ve askeri operasyonları sürdürme yetkisine sahip olduğunu savundu.
BM'den uluslararası hukuk vurgusu
Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) da gelişmeler üzerine karar aldı. Kuruluş, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin uluslararası hukuk çerçevesinde herhangi bir ücret veya harca tabi tutulmadan serbest kalması gerektiğini vurgulayan karar kabul etti.
İran'dan alaycı yanıt
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Trump'ın açıklamalarını alaycı bir dille değerlendirdi. Sosyal medya paylaşımında Trump'a atıfta bulunan Arakçi, 'Güvenli geçiş sağlayan tarafın bunun karşılığını alması gerektiği konusunda haklı.' ifadelerini kullandı. Ancak İran'ın Hürmüz'ün 'gerçek koruyucusu' olduğunu belirten Arakçi, yüzde 20 ücretin fazla olduğunu belirterek, 'Biz daha adil oluruz.' mesajını verdi.
ABD meşruiyetini zedeliyor
NYT'nin görüştüğü güvenlik uzmanları ise Trump'ın kararının Washington'un yıllardır savunduğu uluslararası düzen anlayışını zayıflattığını bildirdi.
