Dünya Enerji Kriziyle Pandemi Günlerine Döndü: Ülkeler Yeniden Kapanıyor
İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük bir şok yarattı. Dünya genelinde günlük petrol tüketiminin ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sini sağlayan bu kritik su yolunun devre dışı kalması, Asya'dan Avrupa'ya kadar birçok ülkeyi acil önlemler almaya zorladı.
Asya Ülkeleri Acil Durum İlan Ediyor
Enerji ihtiyacının büyük bölümünü Hürmüz Boğazı'ndan sağlayan Asya ülkeleri, artan kriz karşısında pandemi dönemini hatırlatan tedbirleri devreye soktu. Filipinler, yakıt rezervlerinin sadece 45 gün yeteceğini açıklayarak "ulusal enerji acil durumu" ilan eden ilk ülke oldu. Hindistan'da ise petrol sıkıntısı had safhaya ulaştı ve vatandaşlar akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşturdu.
Diğer Asya ülkelerinin durumu da iç açıcı değil:
- Tayvan Ekonomi Bakanlığı, yaklaşık 11 günlük LNG güvenlik stokuna sahip olduklarını duyurdu.
- Bangladeş'te yakıt rezervlerinin 9 ila 14 gün yeteceği belirtildi.
- Pakistan ve Filipinler, kamu görevlileri için dört günlük çalışma haftası uygulamasına geçti.
Pandemi Tedbirleri Geri Dönüyor
Enerji talebini azaltmak amacıyla birçok ülke, Kovid-19 salgını döneminde uygulanan tedbirlere benzer önlemleri hayata geçiriyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, acil durum planları kapsamında devlet dairelerinde dört gün çalışılacağını ve eğitim kurumlarının iki hafta boyunca kapalı kalacağını açıkladı.
Diğer ülkelerdeki önlemler şöyle:
- Endonezya'da hükümet, nisan ayından itibaren okullarda hibrit eğitime ve işyerlerinde haftada bir gün evden çalışma modeline geçilmesini değerlendiriyor.
- Vietnam Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, işyerlerine uzaktan çalışma modelleri belirlemesi konusunda çağrı yaptı.
- Tayland, kamu kurumlarındaki çalışanlara evden çalışma ve yurtdışı seyahatlerini askıya alma talimatı verdi.
Avrupa'da Enerji Fiyatları Rekor Kırıyor
Krizin etkileri Avrupa'da da şiddetle hissediliyor. Avrupa Birliği genelinde petrol fiyatları yüzde 40, doğalgaz fiyatları ise yüzde 80 oranında arttı. Almanya, Fransa, İngiltere, İspanya ve Belçika başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi, enerji fiyatlarındaki bu olağanüstü artışın önüne geçmek için ek önlemler almaya başladı.
Türkiye: Güvenli Liman Konumunda
Küresel enerji krizine karşı Türkiye ise uzun yıllardır enerji arz güvenliğini güçlendirecek adımlar atarak hazırlıklı bir konumda bulunuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın açıklamalarına göre, İran'dan gaz akışı devam ediyor ve depolama tesisleri yüzde 71 doluluk oranına sahip.
Türkiye'nin kriz karşısındaki dayanıklılığını artıran faktörler:
- Petrolde Körfez'e bağımlılığın yüzde 10 oranına indirilmesi
- Gabar'dan çıkarılan yerli petrol üretimi
- Türk Akım Projesi ile doğalgaz arz güvenliğinin sağlanması
- Yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımlar
- Tuz Gölü Doğal Gaz Yer Altı Depolama Tesisi ve Yüzer LNG üniteleri
Küresel enerji krizinin derinleşmesiyle birlikte, dünya genelinde ülkelerin pandemi dönemindeki gibi kapanma tedbirlerine yönelmesi, ekonomik ve sosyal hayatta yeni bir dönemin başladığını gösteriyor. Türkiye'nin bu süreçte aldığı önlemler ise ülkenin enerji güvenliği konusundaki hazırlığını ortaya koyuyor.
