Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı son göç raporu, ülkenin göç haritasını yeniden şekillendiren çarpıcı veriler ortaya koydu. Yurt dışından Türkiye'ye yönelen göç hareketliliği, bir önceki yıla kıyasla yüzde 25,2 oranında artarak 393 bin 829 kişiye ulaştı. Bu artışla birlikte, Türkiye'nin en fazla göç aldığı ülke de değişti; Türkmenistan, listenin zirvesine yerleşti.
Göç Dalgasında Cinsiyet ve Vatandaşlık Dağılımı
Gelenlerin cinsiyet dağılımına bakıldığında, erkeklerin oranı yüzde 56,6, kadınların oranı ise yüzde 43,4 olarak kaydedildi. Ülkeye gelenlerin 91 bin 952'sini gurbetten dönen Türk vatandaşları oluştururken, asıl büyük çoğunluğu 301 bin 877 kişiyle yabancı uyruklular oluşturdu. Bu veriler, Türkiye'nin uluslararası göçte önemli bir çekim merkezi olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Gidenlerin Sayısında Düşüş
Türkiye'den yurt dışına göç edenlerin sayısında ise ters bir eğilim görüldü. Yurt dışına giden kişi sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 5 azalarak 403 bin 216'ya geriledi. Giden nüfusun yüzde 55,3'ünü erkekler, yüzde 44,7'sini kadınlar oluştururken, pasaport detayları da dikkat çekti. Yurt dışına çıkanların 155 bin 119'unun Türk vatandaşı, 248 bin 97'sinin ise yabancı uyruklu olduğu açıklandı.
Göçün Yaşı Gençleşti
İstatistiklerin en dikkat çekici kısımlarından biri, yaş gruplarına ilişkin veriler oldu. Hem gelenlerin hem de gidenlerin ezici çoğunluğu genç nüfustan oluşuyor. Türkiye'ye ayak basanların yaş analizi yapıldığında, zirvede yüzde 16,3 ile 20-24 yaş grubunun yer aldığı görüldü. Bu dinamik grubu yüzde 13,7 ile 25-29 ve yüzde 11,5 ile 30-34 yaş aralığı takip etti. Türkiye'den gitmeyi tercih edenlerde ise liderlik kıl payıyla değişti; en fazla göç veren grup yüzde 14,3 ile 25-29 yaş aralığı olurken, onları yüzde 12,5 ile 20-24 ve yüzde 12 ile 30-34 yaş grubu izledi.
İstanbul Yine Zirvede
Göç denilince Türkiye'de megakent İstanbul, yine tüm dengeleri tek başına değiştirdi. Türkiye'ye gelenlerin yüzde 42,2'si doğrudan İstanbul'u tercih etti. İstanbul'un ardından cazibe merkezi olan diğer şehirler sırasıyla yüzde 9,1 ile Antalya, yüzde 6,7 ile Ankara, yüzde 3,1 ile İzmir ve yüzde 2,9 ile Bursa oldu. Madalyonun diğer yüzünde ise İstanbul, en çok göç veren şehir unvanını da korudu; gidenlerin yüzde 35,4'ü İstanbul'dan ayrılırken, listede yüzde 8,7 ile Ankara, yüzde 6,5 ile Antalya, yüzde 4,3 ile Mersin ve yüzde 3,7 ile İzmir yer aldı.
En Çok Göç Alınan Ülke: Türkmenistan
Gelen yabancı nüfusun kökenleri incelendiğinde taşlar yerinden oynadı. Türkiye'ye gelen yabancı uyrukluların yüzde 23,4'ünü Türkmenistan vatandaşları oluşturarak listenin ilk sırasına yerleşti. Türkmenistan'ın ardından en çok göç aldığımız ülkeler sırasıyla Azerbaycan, Özbekistan, Mısır ve Afganistan oldu. Türkiye'den en çok ayrılan yabancıların başında ise yüzde 15,7 ile Irak vatandaşları geldi. Irak'ı sırasıyla Afganistan, Rusya Federasyonu, İran ve Türkmenistan vatandaşları takip etti.
Aile Yapısında Dikkat Çeken Değişimler
TÜİK'in "İstatistiklerle Aile, 2025" bülteni, aile yapısına ilişkin önemli verileri de ortaya koydu. Bültene göre, ortalama hane halkı büyüklüğü son 17 yılda önemli ölçüde azalarak 3,08 kişiye düştü. Tek kişilik haneler ve tek ebeveynli ailelerde artış yaşanırken, geniş ailelerin oranı geriledi. Genel kanının aksine, tek başına yaşayanların en yoğun kümelendiği yer İstanbul veya İzmir gibi metropoller değil, Karadeniz'in sakin kenti Gümüşhane oldu. Kentteki tek kişilik hane halkı oranı tam yüzde 32,7 olarak hesaplanarak Türkiye rekoru kırıldı.
Öne Çıkan Üç İl
Araştırmada öne çıkan üç il şu şekilde sıralandı: Gümüşhane tek kişilik hane halkı oranı yüzde 32,7 ile Türkiye'de en yüksek orana sahip; Batman yüzde 11,5 ile en düşük orana sahip; Diyarbakır ise yüzde 12,4 ile ikinci en düşük orana sahip. Bu sonuçlar, tek başına yaşayan bireylerin büyükşehirlerden ziyade bazı küçük illerde daha yoğun görüldüğünü, buna karşılık geniş aile yapısının özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde daha güçlü şekilde seyrettiğini ortaya koydu.
