Türkiye, halk arasında "eyyam-ı bahur" olarak bilinen en sıcak günlerin yaşandığı döneme girdi. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, ağustosun ilk günlerinden itibaren sıcak hava dalgasının ülke genelinde etkili olacağını açıkladı. Toros, sıcaklıkların özellikle Güneydoğu Anadolu'da 40 derecenin üzerine çıkacağını, Marmara'da ise nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın daha fazla artacağını söyledi.
Eyyam-ı bahur nedir, ne zaman yaşanır?
Prof. Dr. Hüseyin Toros, eyyam-ı bahurun meteorolojide belirli tarihlere sahip resmi bir dönem olmadığını vurguladı. Arapça kökenli bu ifade, "yazın en sıcak günleri" anlamına gelir. Halk arasında bu kavramın "en sıcak günler" olarak bilindiğini belirten Toros, bazı takvimlerde 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında ise 1-8 Ağustos olarak gösterildiğini ifade etti. Ancak her yıl aynı tarihlerde ya da aynı şiddette yaşanmasının beklenmemesi gerektiğini dile getirdi.
Atmosferik tahmin modellerine değinen Toros, ağustosun ilk günlerinde Türkiye'nin büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağının öngörüldüğünü aktardı. Bu durumun, eyyam-ı bahur olarak adlandırılan dönemin bu yıl belirgin bir şekilde hissedileceğine işaret ettiğini söyledi.
Sıcaklıklar bölgelere göre nasıl değişecek?
Sıcak hava dalgasının kaynağına ilişkin bilgi veren Toros, doğuda Arap Yarımadası, batıda ise Afrika kaynaklı hava kütlelerinin etkili olacağını belirtti. Bu nedenle sıcaklıkların bölgeden bölgeye farklılık göstereceğini kaydetti. Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde termometrelerin 40 derecenin üzerini göstereceğini ifade etti.
İstanbul ve Marmara'nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın daha fazla artacağını vurgulayan Toros, "3 Ağustos Pazartesi İstanbul'da sıcaklıklar 30, 4 Ağustos Salı ise 32 dereceye çıkıyor. Eyyam-ı bahur sürecinde sıcaklıklar Güneydoğu Anadolu'da 40 derecenin üzerine, çarşambadan itibaren tüm Türkiye'de normalin üzerine çıkacak" diye konuştu.
Şehir ısı adası etkisi ve risk grupları
Büyük şehirlerde beton ve asfalt yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısının gece atmosfere geri verilmesiyle "şehir ısı adası" etkisinin oluştuğunu anlatan Toros, bu durumun gece sıcaklıklarının düşmesini engellediğini söyledi. Özellikle metropollerde yeşil alanların artırılması ve gölgelendirme uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekti.
Yüksek sıcaklıklardan en çok yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin etkileneceğini belirten Toros, bu grupların özellikle dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Ayrıca açık alanda çalışanlar ve spor yapanlar için de risklerin arttığını ifade etti.
Uzmanlardan sıcak hava önerileri
Prof. Dr. Hüseyin Toros, aşırı sıcakların olumsuz etkilerinden korunmak için şu önerilerde bulundu:
- 11.00-16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça açık alanda uzun süre kalınmamalı.
- Yeterli miktarda su tüketilmeli.
- Açık renkli ve hava geçirgen kıyafetler tercih edilmeli.
- Güneş altında uzun süre durulmamalı.
- Fiziksel aktiviteler sabah erken ya da akşam saatlerine kaydırılmalı.
Toros, bu önlemlerin özellikle sıcaklıkların en yüksek seviyeye ulaştığı önümüzdeki günlerde hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi. Ayrıca vatandaşların meteoroloji uyarılarını takip etmeleri ve yetkililerin bilgilendirmelerine kulak vermeleri gerektiğini hatırlattı.
