Çevre Bakanlığı İnşaat Atıkları ve Hafriyat Yönetiminde Devrim Niteliğinde Düzenleme Getiriyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının yönetiminde kapsamlı ve köklü bir değişikliğe imza atmaya hazırlanıyor. Yapılacak yeni düzenleme, sektörde uzun yıllardır süregelen uygulamaları tamamen değiştirerek, atıkların kaynağında ayrıştırılması, yeniden kullanımı ve geri kazanımını temel alacak bir sistemi hayata geçirecek.
2035 Hedefi: Atıkların En Az Yüzde 40'ı Ekonomiye Kazandırılacak
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, tehlikeli olmayan inşaat ve yıkıntı atıklarının en az yüzde 40'ının 2035 yılına kadar yeniden kullanım, geri dönüşüm veya diğer geri kazanım yöntemleriyle ekonomiye kazandırılmasını zorunlu kılması. Bu hedef, doğal kaynak kullanımının azaltılması ve sürdürülebilir bir çevre politikası için kritik bir adım olarak öne çıkıyor.
Hafriyat Toprağında Yerinde Değerlendirme Zorunluluğu
Yeni düzenlemeyle birlikte, hafriyat toprağının öncelikle çıktığı alanda değerlendirilmesi zorunlu hale getirilecek. Bu sayede, taşıma maliyetlerinin düşürülmesi ve çevresel etkinin minimize edilmesi amaçlanıyor. Yerinde kullanılamayan hafriyat toprağı ise yalnızca izinli döküm sahalarına gönderilebilecek, gelişigüzel dökümlerin önüne geçilecek.
Dijital Denetim ve Sıkı Taşıma Kuralları
Hafriyat toprağı ve inşaat atıklarının denizlere, göllere, akarsulara veya gelişigüzel alanlara dökülmesi kesin olarak yasaklanırken, taşıma faaliyetleri de sıkı kurallara bağlanacak. Taşıma yapan araçlar için belge zorunluluğu getirilecek ve araç takip sistemleri aracılığıyla dijital denetim uygulanacak. Bu sistem, atıkların izinsiz bertaraf edilmesini engelleyerek, çevre güvenliğini artıracak.
Seçici Yıkım ve Kaynakta Ayrıştırma
'Seçici yıkım' uygulamasıyla, binaların yıkımı sırasında metal, ahşap, plastik ve diğer geri dönüştürülebilir malzemelerin türlerine göre ayrıştırılması zorunlu hale gelecek. Ayrıca, atıklar kaynağında ayrıştırılacak; hafriyat toprağı, bitkisel toprak ve inşaat atıkları birbirine karıştırılamayacak. Bu uygulamalar, geri kazanım sisteminin daha etkin ve verimli işlemesini sağlayacak.
'Kirleten Öder' İlkesi Güçlendiriliyor
Düzenleme, 'kirleten öder' ilkesini güçlendirerek, atıkların toplanması, taşınması, geri kazanımı ve bertarafına ilişkin tüm maliyetlerin atık üreticileri tarafından karşılanmasını öngörüyor. Aynı zamanda, geri kazanım tesislerinin bulunduğu bölgelerde geri dönüştürülebilir atıkların depolanmasına izin verilmeyecek. Bu adım, geri dönüşüm sektörünü büyütürken, atıkların ekonomik değere dönüştürülmesini hızlandıracak.
Döküm Sahaları İçin Sıkı Kriterler
Düzenleme kapsamında, hafriyat döküm sahalarının yer seçimi ve işletilmesine ilişkin kriterler de önemli ölçüde sıkılaştırılıyor. Tarım arazileri, su havzaları ve yerleşim alanlarına yakın bölgelerde döküm sahası kurulması yasaklanacak. Bu sayede, çevresel risklerin azaltılması ve halk sağlığının korunması hedefleniyor.
Bu kapsamlı düzenleme, inşaat sektöründe sürdürülebilirliği artırarak, çevre koruma ve ekonomik verimlilik açısından yeni bir dönemi başlatmayı amaçlıyor.
