Sıfırdan Yazılan Çevre Destanı: Sıfır Atık Hareketi Dünyaya Örnek Oldu
Emine Erdoğan'ın himayesinde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Projesi, kısa sürede küresel bir çevre hareketine dönüşerek dünyaya örnek oldu. Bu kapsamlı girişim, başlangıcından bu yana hem çevresel hem de ekonomik alanda çarpıcı başarılara imza attı.
Uluslararası Tanınırlık ve Ödüller
Proje, 2018'den 2026'ya kadar Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), BM Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Bankası ve Green Organization gibi prestijli kuruluşlardan toplam yedi uluslararası ödül aldı. Ayrıca, BM Genel Kurulu'nda 30 Mart tarihi, Türkiye'nin ana sunuculuğunda 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' olarak ilan edildi.
Ekonomik ve Çevresel Kazanımlar
Sıfır Atık Hareketi'nin somut sonuçları oldukça etkileyici:
- 2025 sonuna kadar 90 milyon ton atık hammaddeye dönüştürüldü.
- Geri kazanım oranı 2017'de yüzde 13 iken, 2025'te yüzde 37.53'e yükseltildi.
- Proje, ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağladı.
- Hedefler arasında 2035'te geri kazanım oranını yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarmak bulunuyor.
Enerji ve Doğal Kaynak Tasarrufu
Toplanan atıklar sayesinde önemli tasarruflar elde edildi:
- 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandı; bu, 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer.
- 60 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi; bu miktar, Türkiye'deki tüm araçların bir yıllık yakıt tüketiminden fazla.
- Yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde atık depolama alanından tasarruf edildi.
- Proje kapsamında 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi; bu, Türkiye ormanlarının yüzde 7'sine denk geliyor.
Deniz Temizliği ve Depozito Sistemi
Denizlerdeki temizlik çalışmaları kapsamında, 64 lisanslı atık alım gemisi ve 183 atık kabul tesisi aracılığıyla hizmet veriliyor. 2026 itibarıyla 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplanarak bertaraf edildi ve denizler 23 bin kamyon dolusu çöpten kurtarıldı.
Depozito Yönetim Sistemi ise Ocak 2025'te Sakarya'da başlatılan pilot uygulamanın ardından 53 ile yayıldı. Sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 117 bine ulaşırken, iade edilen ambalaj sayısı 12.5 milyonu aştı ve yaklaşık 3 milyon liralık hammadde geliri elde edildi.
Küresel Liderlik ve İlkler
Emine Erdoğan, BM 77. Genel Kurulu'nda 'Sıfır Atık' konulu özel oturumda konuşma yaparak kurula hitap eden ilk Türk lider eşi oldu. 12 Nisan 2023'te kurulan 'BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu'na başkanlık ediyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise, New York'taki Türkevi'nde düzenlenen "Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru" etkinliğinde 'Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'na ilk imzayı atan lider oldu.
Gıda İsrafına Karşı Mücadele
Emine Erdoğan, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, dünyada her yıl 5.8 trilyon tabak yemeğe eşdeğer 2.3 milyar ton gıdanın tüketilmeden kaybedildiğini vurguladı. "Ziyan olan her lokma yalnızca bir nimetin değil, toprağın bereketinin, suyun kıymetinin ve emeğin karşılığının eksilmesidir" diyerek, bu gidişata birlikte 'dur' denilmesi çağrısında bulundu.
Sıfır Atık Hareketi, Türkiye'nin çevre alanındaki küresel liderliğini pekiştirirken, sürdürülebilir bir gelecek için önemli adımlar atıyor.
