TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, cezaevi personelinin görüş ve politika önerilerine yönelik bir saha araştırması gerçekleştirdi. Komisyon Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut, araştırmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Araştırma kapsamında cezaevi müdürleri, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları, sağlık personeli, infaz ve koruma memurları ile öğretmenlerden oluşan bin 306 kişiyle görüşüldü.
Suç ailede başlıyor
Araştırma bulgularına göre, çocukların suça sürüklenmesinde en önemli etken yüzde 80,1 oranıyla zayıf ebeveyn-çocuk bağlanması olarak belirlendi. Bunu yüzde 67,8 ile madde kullanımı ve yüzde 66,3 ile suç davranışını normalleştiren düşünce ve inançlar takip etti. Travmatik yaşantılar, öfke kontrolü sorunları, ruh sağlığı problemleri, okul terki ve devamsızlık da çocukların suçla temasında önemli risk alanları olarak öne çıktı.
Ailede suç öyküsü yüzde 67,3, suçu normalleştiren ailevi normlar yüzde 63,4, ailede ceza infaz kurumu geçmişi bulunan bireylerin varlığı yüzde 63,3 ve zayıf ebeveyn gözetimi yüzde 60,5 oranlarıyla dikkat çekti. Başkan Durgut, bulguların aile içi ihmal, istismar, şiddet, ebeveynlerin madde kullanımı ve ekonomik yoksunluğun çocukların suça sürüklenmesinde belirleyici rol oynadığını gösterdiğini ifade etti.
Çevresel risk faktörleri
Durgut'un verdiği bilgiye göre çevresel ve sistemsel risklerde en yüksek oran, yaşanılan çevrede suçun yaygınlığı ve normalleşmesi başlığında görüldü. Katılımcıların yüzde 80,2'si bu unsuru önemli bir risk faktörü olarak değerlendirdi. Akran baskısı ve suça sürükleyen akranlar yüzde 75 ile ikinci sırada yer aldı. Okulda dışlanma, akran zorbalığı, güvenli olmayan okul çevresi, okula bağlılığın düşük olması ve destekleyici olmayan okul sistemi de çocukların riskli davranışlara yönelmesine yol açtığı belirlendi.
Erken fark etmek önemli
Durgut, çocuğu suçtan korumanın yolunun yalnızca suç işlendikten sonra müdahale etmekten değil, aile, okul, mahalle ve dijital ortamda riskleri erken fark etmekten geçtiğini vurguladı. Aileyi güçlendiren, okulu koruyucu mekanizma haline getiren, sosyal hizmetleri mahalle düzeyine indiren bütüncül bir koruma sistemine ihtiyaç olduğunu belirtti.
Çözüm: iyi aile ilişkileri
Araştırmaya göre çocukların suça sürüklenmesini önlemede en etkili faktörler arasında sağlıklı ebeveyn-çocuk iletişimi yüzde 62, ebeveyn gözetiminin iyi düzeyde olması yüzde 58,9, olumlu akran rol modelleri yüzde 53,1, sanat, spor ve hobi faaliyetlerine katılım yüzde 44,1 ve öğretmenler başta olmak üzere yetişkin olumlu rol modeller yüzde 44 oranlarıyla öne çıktı.
