Erzurum'un Asırlık Ramazan Geleneği: İşfe‘ Lenâ Duası
Erzurum'da, Ramazan Ayı'nın manevi atmosferini taçlandıran özel bir gelenek asırlardır kesintisiz devam ediyor. İşfe‘ Lenâ Duası, teravih namazının sonunda üç kez salavat getirildikten sonra okunuyor ve genellikle müezzin tarafından seslendiriliyor. Bu dua, sadece Erzurum'a has bir uygulama olarak kentteki Ramazanların vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiş durumda.
Duanın Metni ve Anlamı
İşfe‘ Lenâ Duası'nın metni şu şekilde: "İşfe‘ lenâ yevmel-arasâtî vel-mîzân. İrham bi fadlike yâ rabbel-âlemîn. Li-men kâle min abîdike: Âmin". Bu ifadeler, kıyamet gününde ve mizan (terazi) vaktinde şefaat dilenmesini, Allah'ın rahmetine sığınılmasını ve tüm inananlar için merhamet talep edilmesini içeriyor.
Uzmanların Görüşleri
Araştırmacı-Yazar M. Talat Uzunyaylalı, İşfe‘ Lenâ Duası'nın İslam'daki dua faktörünün önemli bir yansıması olduğunu belirterek şunları söyledi: "Burada kul Allah'tan rahmet ister, onun rahmetine sığınır. Duada sadece kendi için değil, orada bulunan herkes için rahmet talep edilir. Bu yaklaşım, toplumsal dayanışma ve birlik ruhunu pekiştirmesi açısından son derece kıymetlidir."
TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş ise Erzurum'un tarihsel konumuna dikkat çekti: "Erzurum, tarih boyunca bir kavşak şehri olmuştur. Horasan erenlerinin ve Türkistan dervişlerinin izlerini taşıyan bu kent, kendine özgü değerler barındırıyor. İşfe‘ Lenâ Duası, bu değerlerden yalnızca bir tanesidir ve teravih namazları sonrasında vazgeçilmez bir ritüel halini almıştır."
Erzurum'un Manevi Kimliği
ERVAK Başkanı Erdal Güzel, Erzurum'un İslam coğrafyasındaki özel yerini vurguladı: "Erzurum, Ramazan ve oruç konularında, belki de Mekke ve Medine'den sonra en dikkat çeken şehirlerden birisidir. İşfe‘ Lenâ Duası da bu anlamda Erzurum'a özgü bir farklılık yaratıyor ve kentin manevi kimliğini güçlendiriyor."
Araştırmacı Abdurrahman Zeynel ise duanın toplumsal etkilerine değindi: "İşfe‘ Lenâ Duası, Erzurum'da huzurun, bereketin ve birlik ruhunun pekişmesi noktasında son derece kıymetli bir role sahiptir. Bu gelenek, nesilden nesile aktarılarak kentin sosyal dokusunu korumaya yardımcı oluyor."
Sonuç olarak, İşfe‘ Lenâ Duası, Erzurum'un zengin kültürel ve dini mirasının canlı bir örneği olarak, her Ramazan'da yeniden hayat buluyor ve toplumsal bağları güçlendirmeye devam ediyor.
