Etiyopya'nın Tarihi El Yazması Türkiye'den İade Edildi
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Cumhuriyet Müzesi'nde gerçekleştirilen resmi bir törenle, Etiyopya'ya ait nadir bir el yazması tarihi eseri, Etiyopya'nın Ankara Büyükelçisi Adem Mohamed Mahmud'a teslim etti. Bu anlamlı iade töreni, iki ülke arasındaki kültürel iş birliğinin önemli bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
Kültürel Mirasın Korunması ve İade Süreçleri
Gökhan Yazgı, törende yaptığı konuşmada, Türkiye ve Etiyopya'nın köklü geçmişleri ve zengin kültürel mirasları nedeniyle, kültür varlığı kaçakçılığı konusunda benzer tehditlerle karşı karşıya kalan dost ülkeler olduğunu vurguladı. Yazgı, Türkiye'nin son yıllarda yürüttüğü etkin diplomasi, hukuki girişimler ve uluslararası iş birlikleri sayesinde, çok sayıda kültür varlığının ait oldukları topraklara iadesini sağladığını belirtti. Ayrıca, "Aynı zamanda kendi kültürel mirasını da koruma yönünde önemli adımlar atmıştır" diyerek, Türkiye'nin bu alandaki kararlı politikasını dile getirdi.
Eserin Özellikleri ve Koruma Statüsü
İade edilen eserin, Balıkesir'in Bandırma ilçesinde güvenlik güçleri tarafından ele geçirildiğini açıklayan Yazgı, eserin detaylarını şu şekilde paylaştı:
- Ahşap kapaklı ve 68 deri yapraktan oluşan bir el yazması kitaptır.
- Ge'ez alfabesi ile Amharca dilinde kaleme alınmıştır.
- Siyah ve kırmızı mürekkeple işlenmiş nadide bir parçadır.
- Etiyopya'nın 20'nci yüzyılın başına kadar devam eden köklü el yazması geleneğinin yaşayan bir örneğidir.
Yazgı, bu eserin yalnızca bir bütün olarak değil, tek bir yaprağının dahi uluslararası hukuk ve ulusal mevzuat kapsamında korunması gereken bir kültür varlığı olduğunu ifade etti. "Bu yönüyle, hem UNESCO 1970 Sözleşmesi hem de 2863 sayılı Kanunu'muzun koruma şemsiyesi altındadır" diyerek, eserin hukuki statüsünü açıkladı.
Kültürel Adalet ve Uluslararası Mesaj
Gökhan Yazgı, iade edilen eserin sadece bir obje olmadığını, Doğu Afrika'nın, Amhara halkının ve bir medeniyetin yaşayan hafızası olduğunu belirtti. "Onu asıl sahiplerine teslim etmek, kültürel mirası koruma ve kültürel adaleti sağlama yolunda atılmış çok anlamlı bir adımdır" şeklinde konuşan Yazgı, kültür varlıklarının ait oldukları coğrafyadaki insanların kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.
Yasa dışı yollarla yerinden koparılan eserlerin evlerine dönmesinin, uluslararası planda sergilenen güçlü iş birliğinin en somut göstergesi olduğunu söyleyen Yazgı, "Bu tür iadeler, uluslararası sanat piyasasına ve yasa dışı ticaretin tüm aktörlerine verdiğimiz tavizsiz bir mesaj niteliğindedir" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Türkiye'nin kültür varlığı kaçakçılığına karşı sıfır tolerans politikasını bir kez daha ortaya koydu.
