Norveç'in güneybatısındaki Rogaland bölgesinde devrilen bir ağacın kökleri arasında 1.500 yıllık altın bir kılıç kabzası bulundu. Mayıs ayında keşfedilen bu parça, Kuzey Avrupa'da bilinen yalnızca 17 benzer örnekten biri olarak büyük yankı uyandırdı.
Bir Ağaç Devrildi, Tarih Ortaya Çıktı
Devrilen ağacın kökleri toprağı altüst ederken, normalde metrelerce derinde bulunan bir katmanı yüzeye çıkardı. Parçayı bulan kişi, ilk başta ne olduğunu anlamayarak durumu Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesi'ne bildirdi. Müze ekibi bölgeye geldiğinde, kabzanın rastgele bir yere düşmediğini, bir kaya çatlağının içine adeta elle yerleştirilmiş gibi durduğunu fark etti.
İşçilik ve Tarih
Kabza, ince işçiliğiyle dikkat çekiyor. Üzerinde filigre tekniğiyle işlenmiş altın teller ve iki hayvan başı motifi bulunuyor. Avuç içine sığacak boyutta olan parça, tahmin edilenden daha ağır. Göç Dönemi'ne, yani 6. yüzyılın ilk yarısına tarihleniyor. Arkeoloji Müzesi'nden doçent Håkon Reiersen, kabzanın bir vitrin objesi olmadığını, gerçekten kullanılmış bir kılıca ait olduğunu belirtiyor. Bu kadar değerli bir parçanın ancak bölgenin en üst düzey yöneticilerinden birine ait olabileceği vurgulanıyor.
Nadirlik ve Bölgesel Önem
Bu tür altın kabzalar son derece nadir. Tüm Kuzey Avrupa'da bugüne kadar yalnızca 17 benzer örnek kayıtlara geçmiş. Rogaland'da ise bu ilk keşif. Bölge, daha önce de 19. yüzyılda gümüş halkalar ve 1907'de bir Roma bronz kazanı gibi önemli buluntulara ev sahipliği yapmıştı. Arkeologlar, Jæren bölgesini Göç Dönemi'nin önemli bir güç merkezi olarak görüyor; servetin burada toplandığı ve kıyıdaki ticaret yollarının buradan denetlendiği düşünülüyor.
Neden Bir Kaya Çatlağına Gömülmüş Olabilir?
Kabzanın toprağa girdiği dönem, MS 536'da meydana gelen büyük bir volkanik patlamanın ardından Kuzey Avrupa'nın aylarca karanlığa gömüldüğü ve kıtlık yaşandığı yıllara denk geliyor. İskandinav efsanelerindeki Fimbulwinter (büyük kış) bu felakete dayandırılıyor. Emekli profesör Siv Kristoffersen, altının kaya çatlağına bilerek konduğunu ve kaybolmuş bir eşya olmadığını söylüyor. En akla yatkın açıklama, açlık ve korku içindeki bir topluluğun en değerli varlıklarını tanrılara adayarak felaketin sona ermesini umması. Ancak bu yorum en güçlü olsa da tek olasılık değil.
Kabza şu anda Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor ve uzmanlar tarafından detaylı olarak incelenmeye devam ediyor.
