Eskiden çocukların rol modelleri anne-babaları, öğretmenleri ya da mahalleden biri olurdu. Ancak günümüzde bu figürlerin yerini büyük ölçüde YouTuber'lar aldı. Çocuklar, büyüdüklerinde izledikleri YouTuber'lar gibi olmak, onlar gibi hayatlar kurmak istiyor. İzledikleri her şeyin birer kurgu olduğunu bilmeden, bu dijital karakterlere karşı güçlü bir aidiyet duygusu hissediyorlar. Dijital karakterlerin çocuklar üzerindeki etkisi her geçen gün artarken, anne-babalar ise bu durum karşısında nasıl davranmaları gerektiğini bilemez hale geldi.
Parasosyal Bağ Nedir?
Parasosyal bağ, izleyicinin medya karakterleriyle tek taraflı ve hayali bir ilişki kurmasıdır. Çocuklar, ekran karşısında gördükleri YouTuber'larla sanki gerçek bir arkadaşlıkları varmış gibi hisseder. Bu durum, çocukların gerçek hayattaki sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyebilir ve onları yalnızlaştırabilir.
Bir Annenin Anlattıkları
Geçen gün bir arkadaşım anlattı. 9 yaşındaki oğlu, akşam yemeğinde ciddi ciddi "Ben büyüyünce YouTuber olacağım, çünkü onlar istediği zaman tatil yapıyor" demiş. Bunu gülerek anlattı ama aslında mesele pek gülünecek gibi değil. Çünkü artık çocuklar sadece hayal kurmuyor, hayalleri izliyor. Eskiden "büyüyünce ne olacaksın?" sorusunun cevabı öğretmen, doktor, belki bir futbolcudan ibaretti. Şimdi listeye "Minecraft yayıncısı", "TikTok fenomeni", "reaksiyon videosu çeken abi" gibi yeni meslekler eklendi. Ve bu değişim sessizce oluyor.
Gerçeklik Algısı Bozuluyor
Çocuklarımızı tabii ki doğdukları çağın gerçekliğine göre yetiştireceğiz ama gerçeklik algısı bozuluyorsa ve gerçek hayat çocuklara artık tahammül edilemez geliyorsa burada ciddi bir sorun var demektir. Ciddi bir sorun diyorum, çünkü bu sadece bir kesimin değil hepimizin evinde olan bir sorun. Çocuklarımız rol modellerini artık YouTuber'lardan seçiyor. Onları tanımıyoruz, kurdukları dünyaların sahte olduğunu ise sadece biz yetişkinler anlayabiliyoruz. Çocuklarımızın masum dünyası için ulaşılması gereken gelecek onların kurgu dünyaları haline geliyor.
Anne-Babalara Öneriler
- Çocuklarınızla dijital içerikler hakkında konuşun ve izlediklerini sorgulayın.
- Onlara gerçek hayatın kurgudan farklı olduğunu anlatın.
- Birlikte alternatif aktiviteler yaparak ekran süresini dengeleyin.
- Rol model olarak siz de onlara örnek olun.
