Van Olgunlaşma Enstitüsü'nde yürütülen 'İlmek İlmek Anadolu' projesi kapsamında, Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait geleneksel halı ve kilimler, usta öğreticiler tarafından ilmek ilmek dokunarak gelecek nesillere aktarılıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın desteklediği projeyle, unutulmaya yüz tutmuş dokumacılık sanatı yeniden hayat buluyor.
Doğal Boyalarla Renklendirilen Yünler Tezgahlarda Hayat Buluyor
Van Olgunlaşma Enstitüsü'nde görev yapan usta öğreticiler, doğal boyalarla renklendirilen yün ipliklerden hazırladıkları kilim ve halılarda geleneksel motifleri büyük bir titizlikle işliyor. Aynı motifler, çanta, heybe, yastık, masa örtüsü ve çeşitli dekoratif ürünlerde de kullanılıyor. Hazırlanan eserler, ulusal ve uluslararası fuarlarla sergilerde tanıtılırken, enstitünün sergi salonu ve koridorlarında da ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
Enstitü Müdür Yardımcısı Çiftçi: 'Genç Kuşakları Hedefliyoruz'
Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Çiğdem Çiftçi, projenin yalnızca geleneksel dokumacılığı yaşatmayı değil, genç kuşakların bu sanata yönelmesini de amaçladığını söyledi. Enstitünün 2019 yılında kurulduğunu belirten Çiftçi, yaklaşık 7 yıldır Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait geleneksel el sanatları üzerine çalışmalar yürüttüklerini ifade ederek şunları kaydetti:
'Bu yıl yürüttüğümüz projelerden biri olan 'İlmek İlmek Anadolu' kapsamında Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait halı, kilim, heybe, çanta ve çadır gibi geleneksel el sanatlarını yaşatmaya çalışıyoruz. Usta öğreticilerimizin dokuduğu ürünleri aynı zamanda kursiyerlerimize de öğretiyoruz. Dokuma kültürü bölgemizin en önemli değerlerinden biri. Geçmişte yaylalarda göçer yaşamın bir parçası olan bu sanatı bugün yeniden yaşatmayı ve gelecek nesillere aktarmayı hedefliyoruz.'
Norduz Koyunu Yünleri Katma Değerli Ürüne Dönüşüyor
Çiftçi, köylerden toplanan koyun yünlerini de değerlendirdiklerini belirterek, kimyasal içermeyen doğal boyalarla renklendirilen yünlerin kilim ve çeşitli el sanatlarında kullanıldığını söyledi. Yürüttükleri 'Norduz Dokuma' projesine de değinen Çiftçi, şöyle konuştu:
'Milli Eğitim Bakanlığımızın Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde Türkiye'nin dokuma envanteri oluşturuluyor. Van'ın Norduz bölgesindeki koyunların yünleri uzun yıllar kullanılmıyor ve atık olarak çevreye bırakılıyordu. Valiliğimizin desteğiyle bu yünler toplandı, köylüler tarafından yıkandı. Daha sonra burada taranarak ip haline getiriliyor ve kumaşa dönüşene kadar tüm işlemler enstitümüzde gerçekleştiriliyor. Böylece Norduz koyununun yününü katma değeri yüksek bir ürüne dönüştürüyor, sergiler aracılığıyla tanıtıyoruz.'
Çiftçi, dokunan ürünlerin çoğunu satışa sunmadıklarını belirterek, 'Bunlar proje ve tema ürünleri olduğu için ulusal ve uluslararası sergilerde tanıtıyoruz. İlimizi ziyaret eden üst düzey konuklara da hediye ediyoruz. Ancak talep olması halinde sipariş üzerine üretim yapılabilir' dedi.
Usta Öğretici Pılatin: 'Bu Kültürü Yaşatmak Gurur Veriyor'
El Sanatları Bölümü usta öğreticisi Nuriye Pılatin ise Van, Hakkari ve Bitlis'e özgü motifleri geleneksel yöntemlerle yeniden dokuduklarını belirterek, bu kültürün yaşatılmasının kendileri için büyük anlam taşıdığını söyledi. Pılatin, 'Eskiden bölgemizde kilim ve halı dokumacılığı çok yaygındı. Günümüzde ise eski ilgiyi görmüyor. Olgunlaşma Enstitüsü sayesinde bu gelenek yeniden canlandırılıyor. Van, Hakkari ve Bitlis'e ait motifleri el dokumasıyla yaşatıyor ve gelecek kuşaklara aktarmaya çalışıyoruz. Bu kültürü yaşatmak bize büyük gurur veriyor' ifadelerini kullandı.
Proje Kapsamında Üretilen Ürünler Sergileniyor
Proje kapsamında üretilen halı, kilim, heybe, çanta ve çeşitli dokuma ürünler, enstitünün sergi salonunda ve koridorlarında sergileniyor. Ayrıca, ulusal ve uluslararası fuarlarda tanıtılan eserler, Van'ı ziyaret eden yerli ve yabancı konuklara hediye ediliyor. Bu sayede bölgenin zengin dokuma kültürü geniş kitlelere ulaştırılıyor.
