Yoko Ono'nun Türkiye'deki en kapsamlı sergisi 'İçses ve İçyapı', 25 Haziran 2026'da Sakıp Sabancı Müzesi'nde (SSM) açılıyor. Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, Akbank'ın desteği ve İspanya'nın León kentindeki çağdaş sanatlar müzesi MUSAC işbirliğiyle düzenlenen sergi, sanatçının 1950'lerin sonlarından günümüze uzanan yetmiş yılı aşkın kariyerinden 67 yapıtı bir araya getiriyor.
Serginin Kavramsal Çerçevesi: İçses ve İçyapı
Sergi adını, Yoko Ono'nun 1964'te ortaya attığı 'içses' ve 'içyapı' kavramlarından alıyor. Bu kavramlar, sanatçının 20 Temmuz 1964'te Japonya'nın Kyoto kentindeki Yamaichi Salonu'nda gerçekleştirdiği bir konser ve sergide kullanılmıştı. Sergi, Ono'nun erken dönem talimat parçaları ve kavramsal yapıtlardan performans, film, enstalasyon ve katılımcı işlere kadar pek çok biçimdeki üretimini kapsıyor.
Akbank ve MUSAC İşbirliği
Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı, sergiyle ilgili şunları söyledi: 'Akbank olarak kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarımızı girişimcilik, eğitim ve kültür-sanat olmak üzere üç ana başlık altında yürütüyoruz. Fakat kültür-sanatın yeri her zaman ayrı. Özellikle çağdaş sanat, genç, dinamik ve sürekli dönüşen yapısıyla insanı düşünmeye, sorgulamaya ve dünyaya farklı bir perspektiften bakmaya teşvik ediyor. Bu anlayış doğrultusunda kurulduğu günden beri Sakıp Sabancı Müzesi'yle farklı projeleri heyecanla hayata geçiriyoruz. Bu yıl da çağdaş sanatın en özgün isimlerinden Yoko Ono'nun eserlerini sanatseverlerle buluşturmaktan büyük mutluluk duyuyoruz.'
Müze Müdürü ve Küratörlerin Görüşleri
Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Ahu Antmen, '1950'lerin sonlarından günümüze çağdaş sanatın seyrini derinden etkilemiş Yoko Ono'yu öncü sanatçı kimliğiyle izleyicimizle buluşturabildiğimiz için çok mutluyuz. Bu sergide Yoko Ono'yu, popüler tahayyüldeki imajıyla değil, kavramsal sanat, Fluxus, performans sanatı, feminist sanat, katılımcı sanat gibi birçok çağdaş sanat akımına katkılarıyla sanat tarihindeki yeri itibarıyla tanıyor olacağız' dedi.
Yoko Ono Studio'nun direktörü ve serginin küratörlerinden Connor Monahan ise şöyle konuştu: 'Yetmiş yıla yayılan yapıtları kronolojik bir anlatı izlemeden bir araya getiren sergi, tüm bu yapıtların merkezinde yer alan temel yaklaşımı ortaya koyuyor. Ono'nun yapıtları, mecrası ya da ölçeği ne olursa olsun, izleyiciyi tekrar tekrar aynı davete çağırıyor; yapıtın içine girmeye, katılmaya ve kendi eyleme gücünü fark etmeye.'
Sergide Öne Çıkan Yapıtlar
Sergide yer alan önemli yapıtlar arasında Daire Çizme Resmi (1964), Çuval Parçası (1964), Onarma Parçası (1966), Beyaz Satranç Takımı (1966) ve Gökyüzü Merdivenleri (1968) bulunuyor. Ayrıca ziyaretçileri katılıma davet eden interaktif çalışmalar da sergileniyor: Kendinden Geçiş (1990), Şaşırt (1971), Temizlik Parçası (1996), Benim Annem Güzel (2004), Harita Düşleme Parçası (2003), Yükseliş (2013), Cırcır Böcekleri (1997) ve Dilek Ağacı (1996).
Mekâna Yayılan Sergi Deneyimi
Sergi, SSM'nin Galeri -2 ve Galeri -3'ün yanı sıra müze bahçesi ve Atlı Köşk içindeki Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu galerisine yayılıyor. Bahçede Gökyüzü Merdivenleri, Dilek Ağacı, Harita Düşleme Parçası, Görünmez Bayraklar (2015) ve Görünmez İnsanlar (2009/2017) gibi yapıtlar açık havada deneyimlenebiliyor. Kitap Sanatları galerisinde ise Dört Rüzgâr (1991/1992) kaligrafi serisi yer alıyor.
Yükseliş Projesi ve Kadınlara Çağrı
Yoko Ono, 'Yükseliş' (2013) adlı yapıtıyla şiddet deneyimi yaşamış kadınları katkıda bulunmaya davet ediyor. Kadınlar, deneyimlerini anlatan yazılı bir metin ve yalnızca gözlerini gösteren bir fotoğrafla çalışmaya katılabiliyor. Başvurular posta yoluyla Sakıp Sabancı Müzesi adresine ya da e-posta ile yokoono.ssm@sabanciuniv.edu adresine yapılabiliyor.
Çocuk Atölyeleri ve Etkinlikler
Sergi süresince SSM Eğitim ve Öğrenme Programları tarafından çocuklara yönelik atölyeler düzenlenecek. Yoko Ono'nun talimat temelli sanat anlayışından ilham alan bu atölyelerde katılımcılar barış, iletişim, zaman, hayal gücü ve ifade biçimleri üzerine düşünerek çizim, yazı ve tasarım yoluyla fikirlerini ifade edecek.
Sergi Kataloğu ve Ziyaret Bilgileri
Sergiye, MUSAC işbirliğiyle hazırlanan Türkçe-İngilizce sergi kataloğu eşlik ediyor. Katalogda Ahu Antmen, Álvaro Rodríguez Fominaya, Connor Monahan ve Jon Hendricks'in metinlerinin yanı sıra Yoko Ono'nun kendi yazılarından örnekler yer alıyor. 'İçses ve İçyapı' sergisi, 25 Haziran-27 Aralık 2026 tarihleri arasında pazartesi günleri hariç her gün 10.00-18.00 saatlerinde ziyaret edilebilecek.
