Pakistan'da Tarihi ABD-İran Müzakereleri Başladı
Pakistan'ın başkenti İslamabad, dün itibariyle ABD-İsrail ittifakı ile İran arasında 40 gün süren savaşın sona erdirilmesi amacıyla başlatılan tarihi müzakerelere ev sahipliği yapmaya başladı. İran İslam Devrimi'nden bu yana gerçekleşen en üst düzey doğrudan görüşmeler olarak nitelendirilen bu diplomatik temaslar, bölgesel gerilimi azaltma potansiyeli taşıyor.
Kalabalık Heyetler ve Sembolik Mesajlar
Müzakerelerde ABD tarafını, Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff liderliğindeki 300 kişilik geniş bir heyet temsil etti. İran tarafı ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti'nin de aralarında bulunduğu kalabalık bir delegasyonla katılım sağladı.
İran heyeti, İslamabad'a "Minab" adını verdiği özel bir uçakla ulaştı. Bu uçakta, 28 Şubat'ta ABD savaş uçaklarının İran'ın güneyindeki Minab kentinde bir okula düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden ilkokul öğrencilerinin fotoğrafları ile onlardan geriye kalan çanta ve kişisel eşyalar sergilendi. Ayrıca Meclis Başkanı Kalibaf, görüşmelere ABD tarafından öldürüldüğü iddia edilen eski İran Dini Lideri Ayetullah Hamaney'in resminin bulunduğu bir rozet takarak katıldı.
Güvensizlik ve Tehditlerle Dolu Atmosfer
Müzakereler öncesinde her iki taraf da birbirlerine karşı besledikleri derin güvensizliği açıkça ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump, "İran'la anlaşsak da anlaşmasak da, Hürmüz Boğazı'nı mutlaka açacağız" şeklinde konuşarak, İran'ın uzlaşmaz tutumu halinde daha şiddetli saldırılar başlatacağı tehdidinde bulundu.
İran Meclis Başkanı Kalibaf ise yaptığı açıklamada, "Ne yazık ki ABD ile yapılan müzakerelerdeki deneyimimiz, genellikle başarısızlık ve verilen sözlerin tutulmamasıyla sonuçlandı. Son bir yıl içinde, müzakereler devam ederken iki kez bize saldırdılar ve çok sayıda savaş suçu işlediler. İyi niyetimiz var ancak güvenimiz yok" dedi.
10 Maddelik İran Önerisi ve Kırmızı Çizgiler
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan'da süren görüşmelere ilişkin olarak, ülkesinin 10 maddelik bir öneri paketini Pakistan'a ilettiğini açıkladı. İran devlet televizyonu ise Tahran'ın, Pakistan aracılığıyla yürütülen görüşmelerde "kırmızı çizgilerini" net bir şekilde belirlediğini duyurdu. Bu çizgiler arasında Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, savaş tazminatları, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve bölgede kalıcı bir ateşkes sağlanması gibi konular yer alıyor.
Hürmüz Boğazı'nda Gerilim Tırmanıyor
İslamabad'daki ilk temasların başlamasının hemen ardından ABD Başkanı Trump, İran'ın "çok uzak olmayan bir gelecekte Hürmüz Boğazı'nı açacağını" iddia etti. Bunun üzerine ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme operasyonuna başladığını resmen açıkladı. Operasyona iki destroyerin katıldığı belirtildi.
İran yetkilileri ise bu açıklamaları yalanlayarak, boğazdan geçmeye çalışan ABD gemilerine "30 dakika içinde" müdahale edileceği uyarısının yapıldığını ve gemilerin geri döndüğünü öne sürdü.
Müzakerelerde Çıkmaz: Hürmüz Boğazı Anlaşmazlığı
Dün gece geç saatlere kadar devam eden müzakereler, özellikle Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda ciddi bir çıkmaza girdi. İran basınında yer alan haberlere göre, görüşmelerde ABD tarafının "aşırı talepleri" nedeniyle sürecin ilerlemesi engelleniyor. Amerikan CNN kanalı da haberinde, görüşmelerin genel olarak olumlu bir seyir izlediğini ancak Hürmüz Boğazı meselesinde tarafların uzlaşamadığını bildirdi.
Tahran'da Gergin Bekleyiş ve İsrail'den Tehdit
İslamabad'daki görüşmeler devam ederken, İran'ın başkenti Tahran'da halk gelişmeleri yakından takip ediyor. Kentteki kafeler, iş yerleri ve toplu taşıma araçlarında vatandaşlar, televizyon, bilgisayar ve akıllı telefon ekranlarından anbean haberleri izliyor.
Öte yandan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bir video mesaj yayınlayarak, "İran'a yönelik saldırılarımız henüz sona ermedi. Yapacak daha çok işimiz var" ifadelerini kullandı. Netanyahu, Haziran 2025'te düzenledikleri saldırılar öncesinde İran'ın nükleer silah üretmeye çok yakın olduğu iddiasını tekrarlayarak, geçen yıl ve 28 Şubat'taki saldırılar olmasaydı İran'ın nükleer silaha sahip olacağını öne sürdü. Ateşkes talebinin Tahran'dan geldiğini de iddia etti.
