ABD-İran Müzakereleri İslamabad'da Sonuçsuz Sona Erdi
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran'la yürütülen doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" tamamlandığını resmen duyurdu. Yaklaşık 21 saat süren yoğun görüşmeler, Orta Doğu'daki gerilimi azaltma umutlarını şimdilik erteledi.
İran Medyası: "Başarısızlığın Nedeni ABD'nin Aşırı Talepleri"
İran devlet televizyonu ve diğer resmi yayın organları, müzakerelerde ortak bir çerçeve oluşturulamamasının ve anlaşmaya varılamamasının temel nedeninin ABD'nin aşırı talepleri olduğunu öne sürdü. İran heyetinin, çeşitli girişimlerle ABD tarafını makul bir zemine çekmeye çalıştığı, ancak Washington'un katı tutumunun uzlaşmayı engellediği iddia edildi.
Görüşmelerde öne çıkan başlıca konular şunlardı:
- Hürmüz Boğazı'ndan geçişler ve bölgesel güvenlik
- İran'ın nükleer programı ve materyallerin ülke dışına çıkarılması
- Yaptırımların kaldırılması ve savaş tazminatları
- Bölgedeki çatışmaların tamamen sona erdirilmesi
Vance'tan Açıklama: "İran Temel Taahhütleri Vermedi"
ABD Başkan Yardımcısı Vance, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, "21 saattir bu konuyla uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık. Bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız." ifadelerini kullandı.
Vance, İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair kesin ve temel bir taahhüt vermediğini vurgulayarak, "Gerçek şu ki, İran'ın nükleer silah peşinde koşmayacağına ve nükleer silaha ulaşmasını sağlayacak araçları aramayacağına dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor. Henüz bunu görmedik." dedi.
ABD'nin net taleplerini ortaya koyduğunu, ancak İran'ın bu şartları kabul etmemeyi tercih ettiğini belirten Vance, Başkan Donald Trump ile de sürekli irtibat halinde olduklarını kaydetti.
İran Dışişleri'nden Sert Tepki
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, müzakerelerin başarıya ulaşmasının ABD'nin "aşırı talepler" ve "hukuk dışı istekler" den kaçınmasına bağlı olduğunu bildirdi.
Bekayi, "Bu diplomatik sürecin başarısı, karşı tarafın ciddiyetine ve iyi niyetine, aşırı taleplerden ve yasa dışı isteklerden kaçınmasına ve İran’ın meşru hak ve çıkarlarını kabul etmesine bağlıdır." şeklinde konuştu.
Ayrıca, ABD ve İsrail'in geçmişteki kötü niyetli davranışlarını unutmadıklarını ve işlenen ağır suçları affetmeyeceklerini vurguladı.
Hürmüz Boğazı ve Gerginlik İddiaları
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'ndan askeri gemilerin geçişine yönelik her türlü girişime sert bir şekilde karşılık verileceğini açıkladı. Boğazın kontrolünün tamamen kendi denetiminde olduğunu belirten yetkililer, ABD savaş gemilerinin geçiş yaptığına dair haberleri yalanladı.
Öte yandan, Batılı medyada yer alan müzakereler sırasında "şiddetli gerginlik" yaşandığı iddiaları, Fars Haber Ajansı tarafından yalanlandı. Görüşmelerin kapalı kapılar ardında, sadece ilgili heyetler ve Pakistanlı yetkililerin katılımıyla yapıldığı, bu nedenle içeriden bilgi sızdığı iddia edilen haberlerin gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.
Direniş Cephesi Mesajı ve Gelecek Beklentileri
İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani, direniş cephesinin İsrail baskılarına rağmen daha güçlü ve birlik içinde olduğunu ilan etti. Kaani, "Direniş bugün, her zamankinden daha güçlü ve daha birlik içindedir." açıklamasını yaptı.
Müzakerelerin teknik ekipler düzeyinde metin üzerinde çalışmalarla devam ettiği, ancak temel anlaşmazlıkların sürdüğü belirtiliyor. İran devlet televizyonu, Pakistan'ın tavsiyesi ve tarafların onayı ile görüşmelere sabah saatlerinde devam edileceğini duyurmuştu, ancak Vance'ın açıklamasıyla bu sürecin şimdilik askıya alındığı anlaşılıyor.
ABD heyeti, İran'a "nihai ve en iyi teklif" olarak nitelendirdikleri bir mutabakat metni bırakarak İslamabad'dan ayrıldı. Tarafların bu teklifi değerlendirip değerlendirmeyeceği ve diplomatik kanalların yeniden ne zaman açılacağı ise belirsizliğini koruyor.
