Reuters haber ajansı, bölgesel kaynaklara dayandırdığı haberinde Yemen'deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz'in güneyini Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep Boğazı'ndan geçen ticari gemilere ücret uygulamayı düşündüğünü aktardı. Bu adım, uluslararası deniz ticaretini etkileyebilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
İran ile koordinasyon ve görüşmeler
Tahran tarafından bilgilendirilen iki bölgesel yetkiliye göre Husiler, temmuz ayında İran dini lideri Ali Hamaney'in cenaze töreni için gittikleri İran'daki yetkililerle Babülmendep geçişlerine ücret uygulanması konusunu görüştü. Kaynaklar, böyle bir adımın amacının uluslararası su yollarında ücretlendirme uygulamasını normalleştirmek ve ABD üzerindeki baskıyı artırmak olduğunu belirtti.
Bölgedeki bir Arap yetkilinin Reuters'e verdiği bilgiye göre Tahran'dan uçakla dönen Husi yetkililerine, Babülmendep Boğazı üzerinden geçiş ücretlerini düzenleyecek potansiyel bir otorite kurma konusunda rehberlik etmek üzere İranlı danışmanlar da eşlik etti. Bu durum, İran'ın Husiler üzerindeki etkisini ve koordinasyonunu gözler önüne seriyor.
Uluslararası tepkiler ve olası muafiyetler
İki Batılı diplomat ise, geçiş ücreti uygulamasına Körfez ve Avrupa ülkelerinin karşı çıkacağını ifade etti. Çin gemilerinin ücretten muaf tutulacağı belirtilirken, uygulama için henüz bir zaman çerçevesi verilmediği aktarıldı. Çin'in muaf tutulması, Husilerin Pekin'le özel bir ilişki kurma çabası olarak yorumlanıyor.
Suudi Arabistan tedarik tehdidiyle karşı karşıya
Babülmendep Boğazı'nın kapatılması veya ücretlendirilmesi, Suudi Arabistan'ı Hürmüz Boğazı'na kritik bir alternatiften mahrum bırakacak ve petrol arzı kıtlığı endişelerini artıracak. Babülmendep Boğazı üzerinden Asya'ya yapılan gemi yolculuğu ortalama 16 gün sürerken, kargoların Kızıldeniz'in kuzeyi, Süveyş Kanallı ve ardından Güney Afrika üzerinden yeniden yönlendirilmesi durumunda bu süre 50 güne kadar uzayabilecek. Bu durum, küresel tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara yol açabilir.
İran'la ittifak halindeki Husiler, 20 Temmuz'da Suudi Arabistan'a karşı deniz ambargosu ilan ederek, İran savaşında ABD ve müttefiklerine karşı yeni bir cephe açmıştı. Bu ambargo, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırmıştı. Şimdi ise geçiş ücreti planı, Husilerin deniz ticaretini bir silah olarak kullanma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Küresel etkiler ve jeopolitik boyut
Babülmendep Boğazı, dünya deniz ticaretinin yaklaşık %10'unun geçtiği stratejik bir su yoludur. Husilerin bu bölgede ücret talep etmesi, uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirilebilir ve büyük denizci devletlerin müdahalesine yol açabilir. Uzmanlar, böyle bir uygulamanın bölgesel istikrarsızlığı derinleştireceği ve enerji fiyatlarını yukarı çekeceği uyarısında bulunuyor.
Husilerin daha önce de Yemen açıklarında ticari gemilere saldırılar düzenlediği ve mayın döşediği biliniyor. Bu yeni adım, deniz güvenliği açısından önemli bir tehdit oluşturuyor. Şu ana kadar hiçbir ülke resmi olarak planı doğrulamazken, Husilerin bu yöndeki niyetleri uluslararası kamuoyunda endişeyle karşılanıyor.
