İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yeni dini lider Mücteba Hamaney ile iletişim kurmanın şu an çok zor olduğunu söyledi. Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'in ortak saldırılarına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, ülkenin devrim sonrası tarihinin en zor sürecini yaşadığını ifade etti.
Pezeşkiyan'dan Dikkat Çeken Açıklamalar
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, görev süresinin ikinci yılında İran gündemi ve 28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına ilişkin İran resmi haber ajansı IRNA'nın sorularını yanıtladı. Pezeşkiyan, eski dini lider Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından seçilen yeni dini lider Mücteba Hamaney hakkında konuştu.
Pezeşkiyan, "Umutlarını kaybettiklerinde lideri öldürdüler. Çok acımasız bir şey yaptılar ve ülkenin çökeceğini düşündüler ancak süreç devam etti ve sevgili liderimizin yerine yeni liderimiz seçildi. Şimdi ise yeni liderimizin varlığı, bu yolda devam etmemiz için büyük bir güç oluşturuyor. Ancak kendisiyle iletişim kurmak şu anda çok zor." ifadelerini kullandı.
"Devrim Sonrası En Zor Süreç"
Pezeşkiyan, cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı 2 yılı değerlendirirken, "Bugüne kadar ayakta kaldıysak, bu bizi bir arada tutan asil İran halkı sayesinde oldu. Her halükarda bugün karşı karşıya olduğumuz durum, devrim sonrası tarihte yaşadığımız en zor süreçtir." dedi.
İran Cumhurbaşkanı, bu süreçte düşmanın bütün çabasının ülkeyi bölmek olduğunu belirterek, "Eğer bugünlere kadar gelebildiysek, bunun nedeni bizi ayakta tutan asil İran halkıdır. Bu yalnızca sokaklarda olan insanlar değildi; kalplerinde kırgınlık ve şikayet taşıyan ancak İran uğruna sokağa çıkmayan ve sorun çıkarmayan kesimler de buna dahildi. Onlar sadece sorun çıkarmamakla kalmadı, aksine destek oldu, dayanışma gösterdi ve birlik içinde hareket etti." ifadelerini kullandı.
Hamaney'in Öldürülmesi ve Yeni Lider
Pezeşkiyan, eski dini lider Ali Hamaney'in öldürüldüğünü öğrendiği anı anlattı. Saldırı sırasında bir toplantıda olduğunu belirten Pezeşkiyan, "O sırada burada bir toplantı yapıyorduk. Burası vurulduğunda aslında bunu o anda hissettim; çünkü saldırının şekli ve liderimizin burada olduğunun söylenmesi nedeniyle insanın böyle bir hisse kapılması doğaldı." dedi.
Ali Hamaney'in desteğinin önemine vurgu yapan Pezeşkiyan, "Onun desteği olmasaydı toplumsal gerilimlerin daha erken ortaya çıkma ihtimali vardı. Düşman da buna güveniyordu; füzelerle saldırarak ve yıkım gerçekleştirerek ülkeyi devirebileceklerini hesaplamışlardı." ifadelerini kullandı.
Mücteba Hamaney ile İletişim Zorluğu
Yeni dini lider Mücteba Hamaney ile yazılı görüşmeler yaptığını belirten Pezeşkiyan, "Aklımdaki her şeyi, konulardan haberdar olması için kendisiyle paylaştım; o da bize anlayış, mantık ve uygun bir tutumla yaklaştı. Bu nedenle bazı çevrelerin kendisi hakkında zaman zaman dile getirdiği ifadeler, benim gördüğüm kişilikle örtüşmüyor. Bazılarının çizdiği portre, gerçeklikten farklıdır." dedi.
Pezeşkiyan, Mücteba Hamaney'in müzakere sürecindeki teklifleri "prensipte kabul etmediği" yönündeki mesajına da değinerek, "Nihai olarak bu sürecin ilerlemesine izin verdi. Bölünme oluşturmak, ayrılıkları yeniden canlandırmak ve kendi siyasi hedeflerine ulaşmak isteyen bazı kesimler bu konuyu büyüttü." ifadelerini kullandı.
Yaptırımlar ve Saldırılar
Batılı ülkelerin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) yaptırımlarını yeniden devreye sokma kararına değinen Pezeşkiyan, "Mevcut yaptırımlar vardı ve daha da ağırlaştırıldı. Ardından bankalarımız ve finansal süreçlerimiz de yaptırım kapsamına alındı. Bununla yetinmediler ve bir savaş başlattılar. Sonrasında da bizi kuşatma altına almaya çalıştılar." dedi.
Pezeşkiyan, "Onlar bizim kapasitemizi, direncimizi ve yenilikçiliğimizi simgeleyen her şeyle sorun yaşıyor. Üniversiteleri, uzay merkezlerini, yapay zeka alanında faaliyet gösteren merkezleri hedef alıyor ve bilim insanı ve yetkin akademisyenleri öldürüyorlar. Bizim yetkin insanlara sahip olmamızı istemiyorlar." diye konuştu.
Sokak Olayları ve Trump Eleştirisi
Aralık 2025-Ocak 2026 dönemindeki sokak olaylarına ilişkin değerlendirmede bulunan Pezeşkiyan, "Kendisi çok üzgündü, biz de çok üzgündük; çünkü yaşanan olaylarda atılan adımlar gerçekten çok sertti. Öte yandan, olayın yönetilmesi konusunda gerekli hazırlıkların bulunmaması nedeniyle çok sayıda kişi yaralandı. Birçok genç hayatını kaybetti ve bazıları da uzuvlarını kaybetti. Bu olay hala aklımdan çıkmıyor, unutamıyorum. Bu noktaya gelmesine izin vermemeliydik." dedi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın sokak olayları sırasındaki açıklamalarına ve şiddet yanlısı göstericilere verdiği desteğe değinen Pezeşkiyan, "Korkak Trump'ın kendisi de bu kişilerin silahlı olduğunu ve desteklendiğini açıkça söyledi; dolayısıyla amaçlarının ne olduğu belliydi. Ancak aralarında masum insanlar da vardı." ifadelerini kullandı.
Ölü sayısı iddialarına da yanıt veren Pezeşkiyan, "Bazı medya kuruluşları ve gazetecilerin İran'da 40 bin veya 60 bin kişinin öldürüldüğünü iddia ettiğini gördünüz. Böyle bir atmosfer oluştuğunu fark ettiğimizde, tüm ölenlerin ve hayatını kaybedenlerin isimlerinin ve ulusal kimlik numaralarının açıklanmasını istedik. Ancak yurt dışında oturup kendilerini duyarlı, bilgili ve zaman zaman entelektüel ya da bilim insanı gibi gösteren kişiler, yaklaşık 3 binlik bir rakamı 30 veya 40 bine çıkardı ve kamuoyunu yanılttı." dedi.
Yurt Dışındaki İranlıların Dönüşü
Savaş sırasında yurt dışında yaşayan İranlıların ülkeye dönüşü konusuna da değinen Pezeşkiyan, bu konuyu Ali Hamaney ile görüştüğünü ve kendisine bir mektup yazmayı planladıklarını söyledi. Pezeşkiyan, "Dışişleri Bakanlığı'na ve ilgili çalışma arkadaşlarımıza da, ülkeye dönmek isteyen hiçbir İranlıya sorun çıkarılmaması konusunda güvenlik kurumlarının bilgilendirilmesi için süreci takip etmelerini söyledim." dedi.
Bu konunun onaylandığını ve sonuna kadar takip edilmesi gerektiğini ancak eski dini liderden dönüş mektubu alamadıklarını belirten Pezeşkiyan, bu süreci Mücteba Hamaney ile sonlandırabilmeyi dilediklerini kaydetti.
Liyakat Vurgusu
Pezeşkiyan, görev dağılımında liyakatın önemine vurgu yaparak, "Görevleri kendi yakınlarımıza değil, liyakat sahibi insanlara vermeliyiz. Üstünlüğün ölçüsü takvadır. Topluma bu açıdan baktığımızda, insanlarla iş birliği yapmanın ve birlikte çalışmanın ölçütü; ekonomi, sanayi, tarım, sanat, yönetim veya başka herhangi bir alan olsun, işi kusursuz şekilde yapabilme yeteneğidir." ifadelerini kullandı.
İran Cumhurbaşkanı, halk ile birliktelik vurgusunu sürdürerek, "Ancak halkla birlikte olduğumuzda hiçbir güç bizi deviremez; yeter ki bunu kalpten kabul edelim ve buna inanalım. Bugün yaptıkları tüm planlar ve uyguladıkları baskılar, halkı memnuniyetsizliğe ve sözde protestolara yöneltmeyi amaçlıyor. Ancak bu insanlar asildir; İran ve İran'ın geleceği için duruşlarını korudular ve biz de dik durmaya devam edeceğiz." dedi.
