İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile müzakere halinde olmadıklarını net bir dille ifade etti. Bekayi, ABD'nin deniz ablukası ve saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın mevcut durumunda hiçbir değişiklik olmayacağını duyurdu.
Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında gündeme ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Umman ile yapılan görüşmelerin, Hürmüz Boğazı'nda güvenli gemi geçişlerini sağlamak için yeni ve geçici bir güzergah belirlemeye yönelik olduğunu aktardı.
Hürmüz Boğazı'nda güvenlik ve enerji ticareti
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı kritik bir enerji koridoru olarak öne çıkıyor. En dar noktasında yaklaşık 33 kilometre genişliğinde olan boğaz, küresel enerji güvenliği açısından kilit bir konumda bulunuyor. Bekayi, bu stratejik su yolunda güvenli geçişin sağlanması için Umman ile yürütülen diplomatik temaslara işaret etti.
Bekayi, “ABD ile müzakere halinde değiliz. ABD'nin deniz ablukası ve saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın mevcut durumunda bir değişiklik olmayacak” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, bölgedeki tırmanan gerilim ve ABD'nin İran'a yönelik baskıları çerçevesinde dikkatle izlendi.
Pakistan arabulucu, Katar destekçi konumunda
Bekayi, mevcut durumda arabulucu ülkenin Pakistan olduğunu, Katar'ın da arabuluculuk çalışmalarına destek verdiğini kaydetti. Sözcü, Çin'in bölgede çatışma ve güvensizliğin artmasından endişe duyduğunu bildirdi. Bekayi, “Çin durumun daha fazla kötüleşmemesi için çaba gösteriyor” diye konuştu.
Pakistan ve Katar'ın üstlendiği roller, İran'ın uluslararası toplumla iletişim kanallarını sürdürme arayışını gözler önüne seriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunda bölgesel aktörlerin arabuluculuk girişimleri, tansiyonun düşürülmesi açısından önem taşıyor.
Ukrayna'nın İran gemisine saldırısı ve tepki
Bekayi, Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran'a ait bir gemiye yönelik gerçekleştirdiği saldırıya ilişkin de bilgi verdi. Ukraynalı yetkililerin olayın kasıtlı olmadığını söylediğini ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin farklı yönde ifadeler kullandığını aktardı. Sözcü, olayın ardından İran'ın tavrını şu sözlerle özetledi:
“Ukrayna'nın, bu olayın kasıtlı olmadığı yönündeki iddialarını doğrulayacak bir adım atıp atmayacağını görmek için bekliyoruz. Bu tarz olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağız.”
Bekayi, saldırının ayrıntılarına ilişkin ek bilgi vermezken, İran'ın bu tür olayların tekrar etmemesi için gerekli tedbirleri alacağını vurguladı. Bu açıklama, iki ülke arasında son dönemde yaşanan gerilimde yeni bir başlık olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel denge ve diplomatik mesajlar
Bekayi'nin açıklamaları, ABD ile İran arasında dolaylı görüşmelere ilişkin süregelen spekülasyonlara karşı en üst düzeyde bir yalanlama olarak yorumlandı. İran, bir yandan Umman aracılığıyla güvenli geçiş için çözüm ararken, diğer yandan ABD'nin uygulamalarına karşı tavrını koruyor. Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkileme potansiyeli nedeniyle uluslararası kamuoyunun da gündeminde.
Bölgesel çatışmaların derinleşmemesi için Çin ve Katar gibi ülkelerin sergilediği diplomatik çabalara dikkat çeken Bekayi, Tahran'ın önümüzdeki dönemde izleyeceği yol haritasına ilişkin ipuçları verdi. İran'ın, ABD ile doğrudan müzakere masasına oturmayacağını netleştirmesi, bölgedeki tansiyonun seyrini etkileyecek bir faktör olarak görülüyor.
