Dünya genelinde her yıl yaklaşık 20 bin deprem kaydedilirken, bunların ortalama 16'sı 7 ve üzeri büyüklüğe ulaşıyor. Özellikle okyanus tabanında meydana gelen büyük depremler, tetikledikleri tsunami dalgalarıyla kıyı bölgelerinde ağır yıkımlara neden olabiliyor. İşte bugüne kadar kaydedilen en büyük 10 deprem.
10. Hint Okyanusu Depremi, Endonezya – 2012
11 Nisan 2012 tarihinde Endonezya'nın Banda Aceh kenti açıklarında meydana gelen 8,6 büyüklüğündeki bu deprem, şimdiye kadar kaydedilmiş en güçlü 'yatay kırıklı' (strike-slip) deprem olarak tanımlanıyor. Hemen ardından 8,2'lik bir artçı sarsıntı yaşandı. Tsunami korkusu oluşsa da beklenen büyük dalgalar meydana gelmedi.
9. Aleut Adaları Depremi, ABD – 1946
1 Nisan 1946'da Kuzey Pasifik'teki Aleut Adaları açıklarında 8,6 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Deprem, saatte 800 km hızla ilerleyen tsunami dalgaları oluşturdu. Dalga 5 saat içinde Hawaii'ye ulaştı ve 159 kişinin ölümüne neden oldu. Unimak Adası'nda 42 metreye ulaşan dalgalar kaydedildi. Antarktika kıyılarında bile tsunami izleri tespit edildi.
8. Assam-Tibet Depremi, Hindistan – 1950
15 Ağustos 1950'de Hindistan'ın Assam eyaleti ile Tibet arasında meydana gelen kara depremi, tarihe karada kaydedilen en güçlü sarsıntı olarak geçti. Hint ve Avrasya levhalarının çarpışması sonucu oluşan bu deprem, hem Hindistan hem de Tibet'te büyük yıkımlara yol açtı. Hindistan'da 70 köy tamamen yıkıldı, toplamda 4 bin 800 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
7. Rat Adası Depremi, Alaska – 1965
Aleut Adaları zincirinin bir parçası olan Rat Adası açıklarında 1965 yılında meydana gelen 8,7 büyüklüğündeki deprem, büyük bir tsunamiye neden oldu. 304 kilometre uzaklıktaki Shemya Adası'nda 10 metrelik dalgalar kaydedildi. Hawaii kıyılarında dalga yüksekliği 1 metreye ulaştı. Bölgedeki nüfusun seyrek olması sayesinde can kaybı sınırlı kaldı.
6. Concepción Depremi, Şili – 2010
27 Şubat 2010'da Şili'nin orta kıyılarında meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki deprem yaklaşık 3 dakika sürdü. Özellikle Concepción ve çevresinde hissedildi. Daha önce 1939, 1953 ve 1960'ta da büyük depremler yaşamış olan Şili, bir kez daha büyük bir yıkımla karşılaştı. Deniz altı kırığı nedeniyle tsunami uyarıları yayıldı ve Japonya'dan Kaliforniya'ya kadar 53 ülke alarma geçti.
5. Severo-Kurilsk Depremi, Rusya – 1952
4 Kasım 1952'de Rusya'nın Kuril Adaları'nda meydana gelen 9 büyüklüğündeki bu deprem, Severo-Kurilsk kentinin neredeyse tamamını yerle bir etti. İlk tsunami dalgasından sonra güvenli olduğunu sanarak evlerine dönen birçok kişi ikinci büyük dalga sonrasında hayatını kaybetti. Tahminlere göre kasabanın yarısı yaşamını yitirdi. Felaketin ardından kent daha yüksek bir yere taşınarak yeniden inşa edildi.
4. Tohoku Depremi, Japonya – 2011
11 Mart 2011'de Japonya'nın kuzeydoğu açıklarında meydana gelen 9,1 büyüklüğündeki Tohoku depremi, ülkede o zamana kadar kaydedilmiş en büyük depremdi. 72 km açıklıkta meydana gelen sarsıntı, Honshu adasının 2,4 metre doğuya kaymasına neden oldu. Dünya ekseninde ise 10-25 cm'lik bir sapmaya yol açtı. 40 metreyi aşan tsunami dalgaları kıyı kentlerini tamamen silerken, Fukushima Daiichi nükleer santralinde soğutma sistemlerinin durması sonucu reaktör erimesi yaşandı. Depremde 22 binden fazla kişi hayatını kaybetti.
3. Hint Okyanusu Depremi, Endonezya – 2004
26 Aralık 2004'te Endonezya açıklarında gerçekleşen 9,1 büyüklüğündeki bu deprem, yeryüzünde bugüne kadar yaşanan en ölümcül doğal afetlerden biri olarak kayıtlara geçti. Hindistan levhası ile Burma mikrolevhası arasındaki subdüksiyon hareketiyle oluşan deprem, deniz tabanında 20 metreyi aşan yükselmeye neden oldu. Oluşan dev tsunami dalgaları 14 ülkeyi vurarak yaklaşık 228 bin kişinin ölümüne yol açtı. En çok can kaybı Endonezya, Sri Lanka, Hindistan ve Tayland'da yaşandı.
2. Alaska Depremi, ABD – 1964
27 Mart 1964'te meydana gelen 9,2 büyüklüğündeki bu deprem, Kuzey Amerika'yı etkileyen en büyük sismik olay oldu. Neredeyse 1.000 km'lik bir fay hattının kırılması sonucu oluşan deprem yaklaşık 5 dakika boyunca devam etti. Anchorage kentinde yollar çöktü ve altyapılar yıkıldı. Deprem sırasında oluşan tsunami dalgaları hem Alaska kıyılarını hem de diğer Pasifik kıyılarını etkiledi.
1. Valdivia Depremi, Şili – 1960
22 Mayıs 1960'ta Şili'nin Valdivia kenti açıklarında meydana gelen 9,5 büyüklüğündeki bu deprem, tarihte kaydedilen en büyük depremdir. Yaklaşık 10 dakika süren sarsıntı, 1.000 km'lik bir fay hattını kırdı. Depremin tetiklediği tsunami dalgaları Pasifik Okyanusu'nu aşarak Hawaii, Japonya ve Filipinler'e kadar ulaştı; yaklaşık 6.000 kişinin ölümüne neden oldu. Şili'de 2 milyon kişi evsiz kaldı.
