İnsanlar için 'hayat göz açıp kapayıncaya kadar geçti' sözü çoğu zaman mecazdır. Yılların hızla akıp gittiğini anlatan bu ifade, doğadaki bazı canlılar için ise tam anlamıyla gerçektir. Böcekler başta olmak üzere birçok tür, bir yılı bırakın bazen birkaç gün hatta saatler içinde yaşam döngüsünü tamamlar. İlk bakışta şaşırtıcı görünen bu durum, aslında doğanın işleyişindeki kusursuz dengeyi gösterir. Bu canlılar, yaşlanmaya vakit bulamadan hızla olgunlaşır, ürer ve yerini bir sonraki nesle bırakır. Kısacası onlar için hayat, takvimlerle değil saatlerle ölçülür. İşte dünyanın en kısa ömürlü hayvanları.
1. Mayıs Sineği (Ephemeroptera) - 24 saatten az
Adı Yunanca 'bir gün yaşayan' anlamına gelen mayıs sinekleri, kısa ömür denince akla ilk gelen türlerden. Yetişkin evrelerinde çoğu yalnızca birkaç saat ile bir gün arasında yaşar. Bazıları 90 dakikayı bile göremez. Sindirim sistemleri olmadığı için bu aşamada beslenemezler ve temel amaçları üremektir. Larva evresi dahil edildiğinde ise yaşam süreleri 1-2 yıla kadar uzanabilir.
2. İşçi Arı (Apis mellifera) - 5-7 hafta
Arı kolonilerinde yaşam süresi görevlere göre değişir. Kraliçe arı yıllarca yaşarken, işçi arılar sadece 5 ila 7 hafta hayatta kalır. Bu kısa sürede kovanın bakımı, yiyecek toplama ve savunma gibi görevleri üstlenirler.
3. Cüce Gobi Balığı (Eviota sigillata) - 59 gün
Bilinen en kısa ömürlü omurgalılardan biri. Hint ve Pasifik Okyanusu’ndaki mercan resiflerinde yaşayan bu minik balık, sadece 59 günlük bir yaşam süresine sahip.
4. Luna Güvesi (Actias luna) - yaklaşık 2 ay
Görsel olarak oldukça etkileyici olan luna güvesinin yetişkinlik hali sadece bir hafta sürer. Tırtıl ve koza evreleri dahil edildiğinde ise toplam ömürleri 2 aya çıkar. Yetişkin bir Luna güvesinin ağzı olmadığı için beslenemezler. Tırtıl evresinde depoladıkları enerjiyle yalnızca üremeye odaklanırlar.
5. Labord Bukalemunu (Furcifer labordi) - 4-5 ay
Dört ayaklı hayvanlar arasında en kısa ömürlü türlerden biri. Madagaskar’da yaşayan bu bukalemun, sadece 4-5 ay yaşar. Yağmur mevsiminde doğar, hızla büyür ve ürer. Kuraklık dönemi yaklaşırken yaşam döngüsünü tamamlar.
6. Afrika Turkuaz Killifish (Nothobranchius furzeri) - 4-6 ay
Zimbabve ve Mozambik’teki geçici su birikintilerinde yaşayan bu balıklar, su kurumadan önce hızla büyüyüp ürer. Yaklaşık 4 ila 6 aylık ömürleri boyunca hızlı bir yaşam döngüsü geçirirler. Kuraklık döneminde ise embriyolar gelişimini durdurarak uygun koşullar oluşana kadar bekleyebilir. Bu özellikleri nedeniyle yaşlanma araştırmalarında model tür olarak incelenirler.
7. Atlantik Cüce Ahtapotu (Octopus joubini) - 4-12 ay
Boyu birkaç santimetreyi geçmeyen bu ahtapot, kısa sürede olgunlaşır ve tek seferlik üreme döngüsü geçirir. Ortalama yaşam süresi ise bir yılın altındadır.
8. Paedophryne amauensis - 6-12 ay
Dünyanın bilinen en küçük omurgalısı. Papua Yeni Gine’de yaşayan ve bir kuruşun yarısı kadar olan bu minik kurbağa türü, 6 ila 12 aylık bir ömre sahiptir. Yağmur ormanlarının yaprak döküntüleri arasında yaşar ve kısa yaşam süresiyle dikkat çeker.
9. Ev Faresi (Mus musculus) - 12-18 ay
Vahşi doğada yaşayan bir ev faresinin ömrü genellikle 12 ila 18 aydır. Avcılar ve zorlu yaşam koşulları nedeniyle çoğu fare ilk doğum gününü bile göremeden ölür.
10. Fresno Kanguru Faresi (Dipodomys nitratoides exilis) - 10 ay-3 yıl
Kaliforniya’nın San Joaquin Vadisi’ne özgü olan bu kemirgen, 10 ay ile 3 yıl arasında yaşar. San Joaquin kanguru sıçanının alt türlerinden biri olan Fresno kanguru faresi, yaklaşık 9 inç uzunluğundadır ve arka ayakları üzerinde zıplayarak hareket eder.
Haber Kaynak: World Atlas
