Bugün dünyanın en popüler sporlarından biri haline gelen koşu, özellikle maraton mesafesiyle amatör ve profesyonel sporcuların hedefi oluyor. Peki, maraton koşularının neden tam olarak 42 kilometre 195 metre olduğunu hiç merak ettiniz mi? Bu standart mesafenin arkasında Antik Yunan'dan modern olimpiyatlara uzanan zengin bir tarih yatıyor.
Antik Yunan'dan Günümüze Uzanan Bir Hikaye
Maratonun kökeni, MÖ 490 yılında Persler ile Atinalılar arasında gerçekleşen Marathon Muharebesi'ne dayanıyor. Popüler hikayeye göre, habercilerden Pheidippides, zafer haberini iletmek için Marathon'dan Atina'ya kadar koştu. Ancak Antik Yunan tarihçisi Herodot'a göre bu koşu, savaş öncesinde yardım istemek amacıyla Atina'dan Sparta'ya yapılan ve yaklaşık 250 kilometre uzunluğunda bir koşuydu. Hangi versiyonun doğru olduğu belirsiz olsa da, maratonun tarihsel temeli bu döneme dayanıyor.
İlk Modern Maraton Yaklaşık 40 Kilometreydi
Bugünkü anlamda maraton, ilk kez 1896 Atina Olimpiyatları'nda düzenlendi. O dönemde uluslararası bir standart olmadığı için mesafe yaklaşık 40 kilometre olarak belirlendi. Yunan sporcu Spyridon Louis, Marathon bölgesinden Panathenaic Stadyumu'na uzanan bu parkuru kazanarak tarihe geçti. Sonraki yıllarda maraton mesafesi organizasyondan organizasyona değişiklik gösterdi.
42,195 Kilometre Londra'da Ortaya Çıktı
Bugün evrensel kabul gören 42,195 kilometrelik mesafe, ilk kez 1908 Londra Olimpiyatları'nda kullanıldı. Yarışın Windsor Kalesi bahçesinde başlaması ve White City Stadyumu'ndaki kraliyet locası önünde bitmesi istendi. Bu nedenle parkurun uzunluğu 26 mil 385 yarda, yani 42 kilometre 195 metre olarak belirlendi. Bazı spor tarihçileri bitiş çizgisinin kraliyet locasına yerleştirilmesinin nedeninin kraliyet çocuklarının yarışı pencereden izleyebilmesi olduğunu söylese de bu iddia kesin değildir. Aynı yarışta İtalyan Dorando Pietri'nin stadyuma ilk sırada girmesine rağmen yorgunluktan diskalifiye edilmesi ve altın madalyanın Amerikalı Johnny Hayes'e verilmesi büyük yankı uyandırdı.
1921'de Resmi Standart Haline Geldi
1908'deki bu mesafe hemen standartlaşmadı. Uzun yıllar boyunca maratonlar farklı mesafelerde koşulmaya devam etti. Ta ki 1921 yılına kadar. Uluslararası Amatör Atletizm Federasyonu (IAAF), 1908 Londra Olimpiyatları'nda kullanılan 26 mil 385 yardayı (42,195 km) resmi standart olarak kabul etti. Bu mesafe ilk kez 1924 Paris Olimpiyatları'ndan itibaren tüm maratonlarda kullanılmaya başlandı ve bugüne kadar değişmeden geldi.
Günümüzde Boston, New York, Londra, Berlin, Chicago, Tokyo ve Sidney gibi dünyanın en ünlü maratonları, her yıl binlerce amatör ve profesyonel koşucuyu ağırlıyor. 42,195 kilometrelik bu mesafe, hem bir mücadele hem de bir tutku haline gelmiş durumda.
