20 Temmuz işlemlerinde sanayi metalleri piyasasında yönler ayrıştı. Bakır fiyatları arz tarafındaki sorunların etkisiyle yükseliş kaydederken, demir cevheri, alüminyum, nikel ve çinko değer kaybetti.
Bakır arz endişeleriyle yükseldi
Bakırın libre fiyatı yüzde 0,97 artışla 6,28 dolara yükselirken, bu seviye metrik ton bazında yaklaşık 13 bin 845 dolara karşılık geldi. Bakır fiyatları, talep tarafındaki belirsizliklere rağmen Şili'deki üretim aksaklıklarından güç aldı. Olumsuz hava koşulları nedeniyle bazı maden ve liman faaliyetleri yavaşlarken, üreticiler güvenlik tedbirlerini artırdı.
Antofagasta'nın yılın ilk yarısındaki bakır üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,5 azalarak 285 bin tona geriledi. Rio Tinto'nun ikinci çeyrek üretimi de yıllık bazda yüzde 7 düşüşle 213 bin ton olarak gerçekleşti. BHP ise mali yılda yaklaşık 2 milyon ton bakır üretimi açıkladı. Büyük üreticiler arasındaki üretim farklılıkları, küresel arzın geleceğine yönelik soru işaretlerini artırdı.
Üretim maliyetlerindeki yükseliş de dikkat çekti. Dizel, sülfürik asit ve diğer temel girdilerdeki fiyat artışları nedeniyle Antofagasta'nın nakit maliyeti ilk yarıda yüzde 23 artarak libre başına 2,85 dolara çıktı.
Çin talebi demir cevherini baskıladı
Demir cevheri yüzde 0,85 gerileyerek ton başına 755,5 yuana düştü. Çin'de aşırı sıcak hava ve yoğun yağışların inşaat faaliyetlerini yavaşlatması, çelik üreticilerinin kârlılığını olumsuz etkiledi. Çelik fabrikalarının kâr marjı yaklaşık yüzde 37'ye gerilerken, yüksek fırın kapasite kullanım oranı da yüzde 90'ın altına düştü.
Çelik fiyatları yüzde 0,45 düşüşle ton başına 3 bin 88 yuana inerken, gayrimenkul yatırımlarındaki sert daralma talep üzerindeki baskıyı artırdı. Bununla birlikte arz tarafındaki bazı gelişmeler fiyatlardaki düşüşü sınırladı. Çin'in devlet destekli demir cevheri alıcısının düşük kaliteli cevher alımlarını sınırlandırması ve liman stoklarının dört ayın en düşük seviyesine gerilemesi piyasaya destek verdi. Ancak BHP ve Rio Tinto'nun güçlü üretim performansı arzın yüksek kalmaya devam ettiğini gösterdi.
Alüminyum, nikel ve çinko geriledi
Alüminyum yüzde 0,61 kayıpla 3 bin 145 dolardan işlem görürken, aylık kayıp yüzde 6,46'ya ulaştı. Buna rağmen son bir yılda yaklaşık yüzde 19 değer kazanan metal, yüksek enerji maliyetlerinden destek almaya devam ediyor. Elektrik tüketiminin yoğun olduğu alüminyum üretiminde Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim nedeniyle yükselen doğalgaz ve elektrik maliyetleri fiyatların taban seviyesini koruyor. Ayrıca Körfez bölgesinden yapılan sevkiyatlara ilişkin riskler de piyasayı etkiliyor. Rio Tinto ikinci çeyrekte 840 bin ton birincil alüminyum üretirken, ilk yarı toplam üretimi 1,68 milyon tona ulaştı.
Nikel yüzde 0,28 düşüşle 16 bin 998 dolara geriledi. Endonezya'nın üretim kotalarını sınırlı şekilde artıracağını açıklaması, küresel arz fazlasının azalabileceği beklentisini güçlendirdi. Öte yandan Orta Doğu'daki gelişmeler sülfür tedariki açısından risk oluştururken, batarya sınıfı nikel üretiminde maliyet baskısını artırıyor. Ancak paslanmaz çelik ve batarya sektörlerindeki zayıf talep fiyatların yükselişini sınırlıyor.
Çinko ise yüzde 0,12 gerileyerek 3 bin 520 dolar seviyesine indi. Çin'in gayrimenkul sektöründeki durgunluk talebi baskılarken, Batı piyasalarındaki sınırlı rafine metal arzı fiyatların yıllık bazda güçlü kalmasını sağladı.
Çin ekonomisindeki yavaşlama talebi sınırlıyor
Metal piyasalarında fiyatların ayrışmasının temel nedeni Çin ekonomisindeki zayıf talep görünümü oldu. Ülke ekonomisi ikinci çeyrekte yıllık yüzde 4,3 büyüme kaydederken, haziran ayında sanayi üretimi yüzde 5,3 arttı. Buna karşın perakende satışların yalnızca yüzde 1 artması ve yılın ilk yarısında gayrimenkul yatırımlarının yüzde 18 gerilemesi, özellikle inşaat sektörüne bağlı metal talebini baskıladı.
Öte yandan veri merkezleri, yapay zekâ yatırımları, elektrik şebekeleri ve yenilenebilir enerji projeleri orta vadede bakır talebini desteklemeyi sürdürüyor.
Piyasaların odağında Çin ve küresel gelişmeler var
Önümüzdeki dönemde sanayi metalleri piyasalarının yönünü Çin'in ekonomiyi desteklemeye yönelik yeni adımları belirleyecek. Özellikle konut sektörü ve altyapı yatırımlarına ilişkin kararlar yakından izlenecek.
Bakırda Şili'deki üretim koşulları, demir cevherinde Çinli çelik üreticilerinin kapasite kullanım oranları ve liman stokları öne çıkarken; alüminyum ve nikel piyasalarında enerji fiyatları, Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık güvenliği ve Endonezya'nın üretim politikaları fiyatlamalar üzerinde etkili olmaya devam edecek. Ayrıca BHP'nin ağustos ayında açıklayacağı finansal sonuçlar ile ABD Merkez Bankası'nın faiz mesajları, metal piyasalarında oynaklığın seyrini belirleyen önemli başlıklar arasında yer alacak.
