Erkek modasının şu anki durumunu en iyi açıklayan cümle: Dünyadaki en çekici erkekler birdenbire balerin babet giymeye başladı. Bir zamanlar tamamen kadınlara özgü olan bu ayakkabılar artık erkek gardıroplarına giriyor. En azından Amerika'da durum böyle.
Erkekler Neden Babet Giyiyor?
Erkek modası, kadın modasıyla ilişkilendirilen unsurları giderek daha fazla benimsiyor. Büyük çantalar, bol paça pantolonlar, küçük saatler gibi babetler de erkeklerin radarında. Ancak konumuz tam olarak bu değil.
45 Bin Liralık Tom Ford Babeti
Tom Ford son koleksiyonunda tanıttığı kauçuğa benzer yapısıyla dikkat çeken erkek balerin babetine 990 sterlin (45 bin lira) fiyat biçmiş. Sosyal medyada bu ayakkabıdan alan erkeklerin paylaşımları dikkat çekiyor. Önce dalga geçip sonra arzusunun önüne geçemeyen, alıp eve getirdikten sonra nasıl göründüğü konusunda kararsız kalan ve takipçi kitlesinden icazet almak isteyen kişilerle dolu.
Ancak ironik olan bu babetin bariz bir şekilde mest, kara lastik, Ankara lastiği, lastik galoş, cizlavit ya da cizlavet diye bilinen, genelde köylünün tarlada çalışmak için dayanıklı ve kolay bulduğu lastik ayakkabılara benzemesi.
Tarlalarda Giyilen Kara Lastik Amerika’da Moda Olmuş
Modadaki cinsiyet sınırları her geçen gün bulanıklaşıyor. Günümüzün şık erkekleri geleneksel baba figürünün benimsediği hantal erkek giyiminden ziyade kişisel ifadeye ilgi gösteriyor. Balerin babet, kalıplaşmış geleneksel erkek algısını reddedip daha yumuşak, daha özgür, daha rahat ve minimalist bir estetiği tercih eden erkekler tarafından benimseniyor. Pek çok kadın, balerin babetlerin erkeklerde müthiş güzel durduğunu düşünüyor.
68. Grammy Ödül töreninde kırmızı halıda Harry Styles, Bad Bunny ve Jacob Elordi hem estetik hem de politik bir ifade biçimi olarak balerin babet giydiler.
Babete Yüklenen Farklı Anlamlar
Başlangıçta Balenciaga ve JW Anderson gibi markalar tarafından denenen bu akım artık küresel bir fenomene dönüştü. 2026 yılında balerin babet giymeyi tercih etmek artık sadece estetik bir tercih değil, aynı zamanda bilinçli olarak tarihi bir simgeye atıfta bulunma eylemi olarak da görülüyor: Düz ayakkabının zarafet ve güçle eşanlamlı olduğu 16. yüzyılın aristokrasisine bir gönderme.
Kim Kardashian da Lastik Ayakkabı Satıyor
Kim Kardashian’ın markası Skims de “minimalizm ve konfor” adı altında, jelly adını verdiği lastik, kauçuk, suya dayanıklı, parlak ayakkabılar üretmeye başladı. Bu ayakkabılar, küçükken herkesin denizde ya da karada giydiği kara lastiğin şeffaf olanlarına benziyor. Fiyatı Tom Ford gibi acımasız değil: yaklaşık 7 bin 500 lira.
Moda Sektöründe Minimalizm Esintileri
Bir zamanlar hurda lastiklerden geri dönüşümle üretilen ve yoksulluğun simgesi gibi görülen kara lastik, minimalizm adı altında Tom Ford'da 45 bin liraya, Kardashian'da 7 bin 500 liraya satılıyor.
Kara Lastiğin Hikayesi
Yöreye göre cızlavut, cizlavit, cızlavet, gızlavet olarak bilinen kara lastiğin hikayesi İsveçli iki kardeşe dayanıyor. 1893 yılında İsveç’in Gislaved şehrinde aynı ismi taşıyan bir oto lastik fabrikası kurdular. Hurda lastikleri değerlendirmek için tek kalıp şeklinde tabanı ile birlikte preslenen ve bağcıklara benzeyen desenleri olan bir ayakkabı türü yaptılar. 1930'lu yıllarda tarlalarda ağır şartlarda çalışan ve alım gücü düşük olan Anadolu halkı için Türkiye'ye getirilen bu ayakkabılar çok sattı. Su işlemiyor, çamur geçmiyor, yırtılmıyordu, en önemlisi ucuzdu. İçi kırmızı astarlı olanları kışın soğuğunda ayakları korurken, astarsız versiyonları yaz sıcağında köylünün tarladaki vazgeçilmezi oldu. 1980’lerle birlikte şehre göç hızlandığında ve piyasayı sentetik spor ayakkabılar girdiğinde cızlavetin satışları azaldı. Ancak Anadolu’da birçok köyde hala bu ayakkabıları görmek mümkün. Ayrıca Gislaved lastikleri de hala satışta.
Yıllarca yoksulluğun simgesi olan gösterişsiz kara lastiğin, bugün Amerikan sosyetesinin statü sembolüne dönüşmesi oldukça ilginç.
