Almanya ve Fransa, Avrupa'nın en iddialı ortak savunma girişimi olan 100 milyar avroluk Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) Projesi'ni iptal etme konusunda anlaştı. Alman Haber Ajansı DPA'nın Almanya hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen AB-Batı Balkanlar Zirvesi'nde bir araya gelerek projeyi sonlandırma kararı aldı.
Projenin Başarısızlık Nedenleri
Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avro bütçeye sahip projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa'nın askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı kronik zorlukları gözler önüne serdiğini belirtti. Proje, yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmenin yanı sıra, bu uçağa eşlik edecek insansız hava araçlarından oluşan entegre bir muharebe ağı kurmayı hedefliyordu. Sistemin 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale, Almanya ve İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanıyordu.
Ancak teknik özellikler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar projenin geleceğini belirsizleştirdi. Merz ve Macron, Airbus ile Dassault Aviation arasındaki derin fikir ayrılıklarını gidermek için aylarca çaba sarf etti. Buna rağmen teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki ticari rekabet siyasi iradenin önüne geçti.
Askeri İhtiyaçlardaki Farklılıklar
İki ülkenin askeri ihtiyaçlarının taban tabana zıt olması da süreci kilitledi. Fransa, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koştu. Buna karşın Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin Berlin için mantıklı olup olmadığını sorgulayarak, Almanya'nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.
Avrupa Ülkeleri Alternatif Çözümlere Yöneliyor
FCAS Projesi'ndeki takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, birçok Avrupa ülkesini alternatif çözümlere itiyor. Belirsizlik nedeniyle pek çok Avrupa ülkesi, ABD yapımı F-35 gibi mevcut platformlara yönelmeye devam ediyor. Alman basınına göre, artık aynı çatı altında iki farklı uçağın üretilmesi bekleniyor. Fransız Dassault firmasının kendi üretimi Rafale uçağını yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı; Airbus'ın ise İsveçli Saab ile ortaklık yapabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olabileceği belirtiliyor.
