TBMM Genel Kurulunda, öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Kanun, üniversite öğrencilerine yönelik af düzenlemesinin yanı sıra disiplin soruşturmaları, sahte belge kullanımı, vakıf üniversiteleri ve yurt dışı yerleşkeler gibi birçok alanda yenilik getiriyor.
Öğrenci Affı Düzenlemesi
Kanun kapsamında, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil tüm sınıflarda öğrenim gören öğrencilerden, daha önce benzer bir aftan yararlanmamış olmak kaydıyla, çeşitli suçlar dışında her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler veya kayıt yaptırmayanlar, 4 ay içinde başvurmaları şartıyla 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan hüküm giyenler ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler bu aftan yararlanamayacak.
Azami öğrenim süresi sonunda mezun olamayan son sınıf öğrencilerine, başarısız veya alınmayan teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak. Ayrıca, uygulamalı eğitim veya intörnlük eğitimini tamamlamamış olanlara bu eğitimleri tamamlama imkanı sağlanacak. Ancak azami süreyi dolduran ara sınıf öğrencileri ek sınav hakkından yararlanamayacak.
Disiplin Soruşturmalarında Yeni Düzenlemeler
Kanunla disiplin soruşturmalarına ilişkin usuller yeniden düzenlendi. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, soruşturulan kişiye ifade ve savunma hakkı kapsamında iddialar açıkça bildirilecek ve en az 7 gün süre verilecek. Savunma yapılmaması halinde dosyadaki delillere göre işlem tesis edilecek. Ayrıca, disiplin cezası vermeye yetkili makam, eylemin ne olduğunu ve karşılık gelen cezayı yazılı olarak bildirecek.
Sahte Belge ve İntihale Ağır Yaptırımlar
Kişisel emek ve birikime dayanmayan, başkaları tarafından üretilmiş yayın veya çalışmaları kullanarak akademik unvan veya diploma alanlar üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak ve unvanları geri alınacak. Bu tür çalışmaları üreten veya aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiili meslek edinenler için ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar çıkabilecek. Ayrıca, yurt dışındaki eğitim kurumları adına mevzuata aykırı program açan veya yürütenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Vakıf Üniversitelerine Yönelik Hükümler
Kanun, vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırımları belirliyor. Fiil ve işlemlerin ağırlığına göre uyarı, yeni akademik birim kurma taleplerinin askıya alınması, kontenjan kısıtlaması, faaliyet izninin geçici durdurulması veya kaldırılması gibi önlemler uygulanabilecek. Faaliyet izni kaldırılan vakıf üniversitesinin öğrencileri, garantör veya YÖK'ün belirlediği bir devlet üniversitesine devredilecek.
Yurt Dışı Yerleşke ve İş Birlikleri
Devlet yükseköğretim kurumları, cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program kurabilecek. Bu birimlerde görevlendirilecek personel, Türkiye'den veya mahallinden sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Ayrıca, Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarına resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yıla kadar aylıklı izin verilebilecek.
Tıp Fakülteleri İçin Ek Süre
Kendine ait hastanesi bulunmayan vakıf tıp fakültelerine, hastane açma şartını yerine getirmeleri için 30 ay ek süre tanındı. Bu süre sonunda şartları sağlayamayan tıp fakültelerinin öğrencileri YÖK tarafından başka bir üniversiteye intikal ettirilecek.
Diğer Düzenlemeler
Kanunla, öğretim üyelerinin yaş haddinden sonra sözleşmeli olarak çalıştırılması, teknoloji transfer ofisleri (TTO) aracılığıyla fikri mülkiyet haklarının devri, ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanlarının ek ödemeleri ve disiplin soruşturmalarında hukuki güvenlik ilkeleri gibi birçok konuda düzenleme yapıldı. Yeni yasa, yükseköğretim sisteminde kapsamlı değişiklikleri beraberinde getiriyor.
