30 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren ve 850 kişiyi istihdam eden Hospital Park Sağlık Hizmetleri A.Ş., kredi kullandığı Şekerbank'ın vadesi gelmemiş borçları erken tahsil etme girişimiyle sarsıldı. Şirketin bankadaki 1.2 milyon dolarlık dövizi haber verilmeden bozuldu, 100 milyon liralık teminat senedi işleme konuldu ve hesap ekranı kapatılarak şirketin hesaba erişimi engellendi.
Vadesi gelmemiş borç için erken tahsilat baskısı
Şekerbank'ın Samsun Şubesi'nden kredi alan Hospital Park, tüm taksitlerini zamanında ödemiş olmasına rağmen, banka borçları vadesinden önce tahsil etmek için harekete geçti. Kredi kullandırımı sırasında teminat olarak alınan 100 milyon liralık tarihsiz senede tarih yazılarak ödeme talebinde bulunuldu. Geçtiğimiz ay söz konusu senet işleme konuldu ve şirkete noter aracılığıyla 'Ödememe İhtarnamesi' gönderildi.
Döviz izinsiz bozuldu, hesaba erişim engellendi
Şirketin toplamda 40 milyon lira civarında borcu bulunurken, banka alacağının yaklaşık 2.5 katı büyüklüğündeki senedi işleme koymakla kalmadı. Şekerbank, şirkete haber vermeden bankadaki 1.2 milyon dolarlık dövizi TL'ye çevirdi ve hesap ekranını kapatarak müşterinin hesaba erişimini engelledi. Hospital Park Sağlık Hizmetleri Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Yakup Yönten, "Şimdiye kadar bütün taksitlerimizi zamanında ödedik. Bu durum bankanın kötü niyetli olduğunu gösteriyor" dedi.
Finansal Yeniden Yapılandırma sürecine aykırı
Dr. Yönten, Finansal Yeniden Yapılandırma düzenlemesinden yararlanmak istediklerini ancak Şekerbank'tan bu konuda bir talepleri olmadığını belirtti. "Şekerbank şirketimizi batırmak istercesine daha vadesi gelmemiş ödemelerle ilgili kat hesabı yaparak ödeme ihtarnamesi yolladı. Bu işlemler Finansal Yeniden Yapılandırma sürecinin amacına aykırıdır ve şirketimiz üzerinde ilave baskı oluşturuyor. Yaklaşık 850 kişiye istihdam sağlıyoruz. Şekerbank'ın agresif tahsilat süreci yalnızca şirketimizi değil, çalışanları, tedarikçileri ve sağlık hizmeti alan binlerce vatandaşı da etkileyebilir" ifadelerini kullandı.
Hukuka aykırı işlem ve mülkiyet hakkı ihlali
Hesap sahibinin açık talimatı veya mevzuatta öngörülen istisnai hukuki bir zorunluluk (icra dairesi haciz blokesi/talimatı, yasalara uygun idari el koyma kararı vb.) olmadıkça bankalar dövizi izinsiz olarak TL'ye çeviremez. Bireysel veya ticari hesaplarda para mülkiyeti koruma altındadır. Bankanın kendi inisiyatifiyle, resmi bir haciz veya yasal emir bulunmadan kişilerin veya şirketlerin hesabındaki dövizi TL'ye çevirmesi hukuka aykırıdır. Banka, müşterinin rızası ve yasal bir dayanağı olmadan hesaptaki paranın türünü değiştirirse tasarruf hakkını engellemiş ve mülkiyet hakkı ihlali yapmış olur.
Ödeme gecikirse banka resen işlem yapabilir
Bankacılık Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'na göre, alacağın gecikmesi durumunda bankaların 'Takas ve Mahsup Yetkisi' bulunuyor. Ancak kredi borcu zamanında ödenmediği takdirde banka bu sürece başvurabilir. Borç henüz gecikmeye girmediği halde (vadesi gelmeden) banka bu işlemi yaparsa ya da sözleşmede buna dair açık bir madde yoksa, bu durum haksız mahsup sayılır. Borç ödeme takviminde hiçbir gecikme yoksa bankanın sadece 'gelecekte ödeyemez' endişesiyle hesaptaki dövizi TL'ye çevirip borca mahsup etmesi kesinlikle hukuka aykırılık teşkil eder. Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesine göre bankanın takas ve mahsup yetkisini kullanabilmesi için en temel şart, borcun muaccel (yani vadesi gelmiş, ödenme günü geçmiş) olmasıdır. Gecikmesi bulunmayan, günü gelmemiş bir borç için bankanın erken tahsilat yapma yetkisi yoktur.
