Borsa İstanbul'da blok satışlar rekor kırıyor
Son dönemde Borsa İstanbul'da ciddi bir blok satış grafiği var. Şirketlerin hakim ortakları, yani patronlar, şirketlerdeki paylarını azaltıyor. Bu yolla şirketlerin sermayesi el değiştiriyor. Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndan kimlerin blok satış yaptığı takip edilebiliyor.
Dün 33 işlemle, hızlandırılmış talep yöntemiyle şirket ortaklarının sattığı hisselerin boyutu 90 milyar TL'yi buldu. Diğer taraftan bir halka arz furyası başlamış durumda. Bu hafta verilen izinlerle birlikte bu yıl 23 şirketin halka arzı gerçekleştirilmiş olacak. Toplam büyüklük 49.1 milyar liraya ulaşacak. Blok satış ve halka arzların boyutu aşağı yukarı 140 milyar TL.
Patronlar neden satıyor?
Satışların nedenini anlamak için uzman olmaya gerek yok. Belli ki işadamları kendi söküğünü kendi dikmeye çalışıyor. Hisselerini blok blok satanlardan biriyle yapılan görüşmede, yüksek faiz ortamı ve finansmana erişimin zorlaşması nedeniyle yeni yatırım yapamadıklarını, nakit akışlarını düzenlemek istediklerini, bunun için de hisse satarak kendilerine kaynak yaratmaya çalıştıklarını söyledi.
Geçtiğimiz günlerde hem reel sektörden hem de bankacılardan gelen açıklamalar bu sıkıntıyı doğruluyor. Türkiye'nin en büyük özel bankası olan İş Bankası'nın Genel Müdürü Hakan Aran, kredi büyümesine yönelik sınırlamaların reel sektör üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, özellikle KOBİ'lerin finansmana erişimde ciddi zorluk yaşadığını söylüyor. Aran, bu halde giderse yılın ikinci yarısının zorlu geçeceğini ifade ediyor.
Reel sektör temsilcilerinden uyarılar
Reel sektörden de peş peşe açıklamalar geliyor. Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran, yüksek faiz ve finansmana erişim sorunlarının reel sektörü baskıladığını belirtiyor. İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan, "Sanayicinin oksijeni finansmandır. Geldiğimiz noktada sanayicimizin ciddi ölçüde oksijensiz kaldığını görüyoruz" diyor. İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç ise "Yüksek faiz ortamı, reel sektör üzerindeki baskısını sürdürüyor. Özellikle ihracatçı şirketler yüksek finansman maliyetleri ve zayıf dış talep nedeniyle kârlılık baskısını giderek daha fazla hissediyor" sözleriyle sıkıntıyı anlatıyor.
Finansman sıkıntısı verilere yansıyor
Sahada finansman sıkıntısı çok ciddi boyuta ulaşmış durumda. BDDK verilerine göre takipteki kredi oranları artıyor. Özellikle ticari ve KOBİ kredilerinde yükseliş var. Art arda gelen konkordato ve iflas haberleri birçok sektörü zorluyor. Koca koca holdingler içine düştükleri darboğazı kredilerini yeniden yapılandırarak aşmaya çalışıyor.
Henüz fotoğraf genele yayılmadı, ama saat işliyor. Merkez Bankası'nın faiz indirim sürecine başlaması ve bankacılık kredi sınırlamalarını gevşetmesi geciktikçe, fotoğraf hem genele yansıyacak hem de iyice bulanıklaşacak. Uygulanan program belki makro ekonominin bazı alanlarına merhem oldu, fakat genel çıktısı henüz sahada hissedilmiyor. Bu sebeple, reel sektörün rekabet gücünü destekleyecek, finansmana erişimini güçlendirecek, yerli üretimi teşvik edecek bir büyüme modeline geçilmesi gerekiyor.
