ABD'de Tarife Krizinin Piyasa Etkileri Derinleşiyor
ABD Yüksek Mahkemesi'nin Başkan Donald Trump'ın devreye aldığı "acil durum" tarifelerini yasaya aykırı bulması, ticaret politikalarında ciddi bir belirsizlik dalgası yarattı. Bu kararın ardından Trump'ın yeni bir tarife hamlesi açıklaması, piyasalardaki endişeleri daha da artırdı.
Trump'ın Tarife Hamleleri ve Yüksek Mahkeme Karşıtlığı
1974 Ticaret Yasası uyarınca tüm ülkelere yüzde 10 küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin kararı imzalayan Trump, daha sonra bu oranı yüzde 15'e çıkaracağını duyurdu. Ancak Yüksek Mahkeme'nin bu tarifeleri yasaya aykırı bulması, Trump yönetimi ile yargı arasında bir gerilim doğurdu. Analistler, birbirini takip eden zıt adımların atılabileceğine dair kaygıların, ticaret politikalarına ilişkin öngörülebilirliği azalttığını ve ABD varlıklarına yönelik risk algısını yükselttiğini vurguluyor.
Piyasalardaki Dalgalanmalar ve Bölgesel Etkiler
Ülkede endeks vadeli kontratlar haftaya satış baskısıyla başlarken, daha düşük gümrük vergileri olasılığı Asya tarafında açık olan Güney Kore ve Hong Kong borsalarının alıcılı seyretmesini sağladı. Avrupa borsalarında ise cuma günü ABD Yüksek Mahkemesi'nin kararının ardından alış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. Analistler, tarifelerin yasaya aykırı bulunmasıyla Avrupa'da yatırımcıların ticaret savaşı endişelerinin azaldığını ifade ediyor.
- Almanya'da PMI şubatta 53,1'e yükselerek son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
- İmalat sanayisi PMI 50,7'ye çıkarak 3,5 yıl sonra ilk kez büyüme bölgesine girdi.
- İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,56, Almanya'da DAX 40 yüzde 0,87 yükseldi.
Dolar ve Emtia Piyasalarındaki Gelişmeler
Dolar endeksi, tarife belirsizlikleri nedeniyle geriledi. Cuma gününü yüzde 0,1 düşüşle 97,8 seviyesinde tamamlayan dolar endeksi, yeni haftaya yüzde 0,3 azalışla 97,5'te başladı. Altının ons fiyatı ise ABD-İran gerilimi ve tarife belirsizliklerinin etkisiyle yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Ons altın yüzde 1,2 artışla 5 bin 160 dolardan alıcı buluyor. Petrol fiyatlarında ise ABD ile İran arasındaki yeni görüşme öncesinde gerileme göze çarpıyor; Brent petrolün varil fiyatı haftaya yüzde 1 düşüşle 70,4 dolardan başladı.
AB'nin Tepkisi ve Uluslararası İlişkiler
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, ABD Yüksek Mahkemesi'nin kararı ve Trump'ın tarife açıklamaları sonrası bir açıklama yayımladı. Açıklamada, AB'nin ABD'den tam bir açıklık talep ettiği belirtilirken, mevcut durumun "adil, dengeli ve karşılıklı yarar sağlayan" transatlantik ticarete elverişli olmadığı vurgulandı. AB, kendi taahhütlerine sadık kaldığı gibi ABD'nin de ortak bildiride belirtilen taahhütlerini yerine getirmesini beklediğini ifade etti.
Teknoloji Şirketleri ve Makroekonomik Veriler
Yapay zeka ve teknoloji şirketleri arasındaki anlaşmalar piyasalarda risk iştahını desteklerken, Nvidia'nın çarşamba günü açıklayacağı finansal sonuçlar yatırımcıların odağında bulunuyor. Meta'nın Nvidia ile stratejik ortaklığı ve Oracle ile yeni iş birliği, bu alandaki hareketliliği artırıyor. Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de büyüme verileri beklentilerin altında kalırken, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi aralıkta yüzde 0,4 aylık ve yüzde 3 yıllık artışla beklentilerin üzerinde çıktı.
Borsa İstanbul ve Yurt İçi Piyasalar
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, cuma günü yüzde 0,94 artışla 13.934,06 puandan tamamladı. Dolar/TL, cuma günü 43,8320'den tamamlarken, yeni haftanın açılışında 43,8330'dan işlem görüyor. Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise destek konumunda olduğunu belirtiyor. Bugün yurt dışında ABD'de dayanıklı mal siparişleri, fabrika siparişleri ve ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması gibi önemli veriler takip edilecek.
- 12.00 Almanya, şubat ayı Ifo iş dünyası güven endeksi
- 16.30 ABD, ocak ayı Chicago Fed ulusal aktivite endeksi
- 18.00 ABD, aralık ayı fabrika siparişleri
- 20.30 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması
Çin ve Japonya'da piyasaların kapalı olması nedeniyle Asya'da işlem hacmi sınırlı kalırken, genel piyasa dinamiği tarife belirsizlikleri ve jeopolitik riskler çerçevesinde şekillenmeye devam ediyor.
