Hürmüz Boğazı Krizi Jet Yakıtı Fiyatlarını İkiye Katladı
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve ardından gelen misillemelerle başlayan bölgesel çatışmaların üzerinden bir ay geçti. Bu süreçte, küresel petrol arzı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nda ticaret neredeyse durma noktasına geldi. Daralan tedarik zincirleri ve artan risk primi, jet yakıtı fiyatlarını %95 oranında yükselterek iki katına çıkardı. Bu durum, dünya genelinde uçak biletlerine zam yapılması yönündeki baskıyı ciddi şekilde artırdı.
Petrol Arzında Kritik Daralma Yaşanıyor
Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini dünya pazarlarına bağlayan stratejik bir geçit konumunda. Dünyadaki günlük petrol talebinin yaklaşık %20'si, yani 20 milyon varil buradan taşınıyor. Bu miktarın 15 milyon varili ham petrol, 5 milyon varili ise petrol ürünlerinden oluşuyor.
28 Şubat'ta başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ardından, boğazdaki ticari gemi geçişlerinde ciddi aksaklıklar yaşandı ve güvenlik riskleri tırmanışa geçti. Bunun sonucunda, küresel petrol piyasalarında önemli miktarda tedarik devre dışı kaldı. Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarken, arz kısıtı özellikle jet yakıtı olmak üzere diğer petrol ürünlerinde de fiyat baskısını şiddetlendirdi.
Avrupa'nın Jet Yakıtı Tedariki Tehlike Altında
S&P Global Energy verilerine göre, Orta Doğu'dan her gün düzenli olarak jet yakıtı tedariki gerçekleşiyor:
- Kuzeybatı Avrupa'ya 177 bin varil
- Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz'e 31 bin varil
- Afrika'ya 100 bin varil
- Asya'ya 17 bin varil
Ayrıca, 34 bin varil jet yakıtı Süveyş Kanalı'nı geçerek çoğunlukla Mısır olmak üzere Kızıldeniz'e ulaşıyor. Avrupa, Basra Körfezi tedarikine büyük ölçüde bağımlı olduğu için, mevcut tedarik aksaklıkları karşısında en kırılgan bölgelerden biri haline geldi. Avrupa'nın jet yakıtı talebinin yaklaşık %30'u bu bölgeden karşılanıyor.
Bu gelişmeler, havacılık sektöründe maliyetleri artırarak, yakın gelecekte uçak biletlerine önemli zamlara yol açabilecek bir senaryo oluşturuyor. Küresel ekonomi üzerindeki etkileri ise endişe verici boyutlara ulaşmış durumda.
