Ortadoğu Gerilimi Küresel Piyasalarda Satış Dalgasını Tetikledi
Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında sertleşen söylemler, artan askeri saldırılar ve yükselen jeopolitik tansiyonun etkisiyle haftaya yeni bir satış dalgasıyla başladı. Petrol fiyatlarındaki keskin yükseliş enflasyon endişelerini güçlendirirken, yatırımcıların riskten kaçışı hız kazandı. Federal Rezerv'e (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri ortadan kalkarken, Avrupa'da tahvil faizleri son 15 yılın zirvesini gördü. Asya'da ise artan lojistik ve enerji maliyetleriyle borsalar geriledi.
Jeopolitik Riskler Petrol Fiyatlarını ve Enflasyon Endişelerini Artırdı
Ortadoğu'da tırmanan gerilim küresel ekonomiye yönelik riskleri artırırken, birçok varlıkta satış eğilimi derinleşiyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen açması için 48 saat süre tanıması ve İran tarafından İsrail ile Körfez ülkelerindeki halka yönelik "48 saat içinde telefonlarınızı şarj edin" mesajı, jeopolitik risklerin daha da artabileceğine dair korkuları körükledi. Bölgedeki çatışmaların beklenenden uzun sürebileceği endişeleri sürerken, enerji arzına yönelik risklerin petrol fiyatlarında yarattığı oynaklık, küresel enflasyon görünümü üzerindeki etkisini belirginleştirdi.
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceğine ilişkin değerlendirmeler, piyasa beklentilerinde daha net şekilde fiyatlanmaya başladı. ABD'de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin artmasıyla, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıl için Fed'e yönelik faiz indirimi beklentileri tamamen ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceğine yönelik senaryoların güç kazanmasıyla, piyasa fiyatlamaları sıkılaşma olasılıklarına kaymaya başladı.
ABD Tahvil Faizleri ve Dolar Endeksi Güçleniyor
Fed'e ilişkin gevşeme öngörülerinin zayıflaması ve jeopolitik risklerin uzun süreceğine ilişkin endişeler, tahvil, hisse senedi ve altın fiyatları üzerinde etkili oluyor. Artan enflasyon riskleriyle beraber ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,4180'e çıkarak 29 Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü ve şu sıralarda yüzde 4,40'ta dengelendi. Dolar endeksi de 100 seviyesi civarındaki güçlü duruşunu korumaya devam ediyor.
Söz konusu gelişmelere paralel olarak Fed'e yönelik faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, doların güçlenmesi ve yükselen tahvil faizleri, altının ons fiyatındaki baskıyı artırdı. Geçen haftayı yüzde 10,4 değer kaybıyla 4 bin 494 dolardan tamamlayan altının onsu, yeni haftaya da satıcılı başladı. Ons altın yeni işlem gününde yüzde 3,2 azalışla 4 bin 350 dolara inerek, yılbaşından bu yana elde ettiği getiriyi neredeyse sıfırladı.
Avrupa'da Tahvil Faizleri Son 15 Yılın Zirvelerinde
Enerji fiyatlarından kaynaklı Avrupa'da artan enflasyon endişesi, merkez bankalarının politika adımlarına yönelik "şahin" öngörüleri güçlendirdi. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) gelecek ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri, yüzde 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı.
Artan enflasyon endişeleri bölge tahvil piyasalarında yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,75 ile Nisan 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5’e yaklaşarak Temmuz 2008'den bu yana ilk kez zirveyi test etti. Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi Temmuz 2011’den bu yana ilk kez yüzde 3’ün üzerine çıkarken, İspanya’nın 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,58 ile Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Asya Borsaları Jeopolitik Risklerle Sarsıldı
Ortadoğu'daki jeopolitik tansiyonun etkileri ile artan lojistik ve enerji maliyetleriyle Asya borsaları, Japonya ve Güney Kore öncülüğünde satıcılı seyrediyor. Çin başta olmak üzere enerji ithalatçısı bölge ekonomilerinde, petrol fiyatlarındaki yükselişin daha belirgin hissedileceğine ilişkin endişeler artarken, bu durumun büyüme görünümü üzerinde aşağı yönlü riskleri artırabileceği değerlendiriliyor.
Japonya'da halihazırdaki enflasyon risklerine ek olarak, enerji maliyetleri kaynaklı yeni bir fiyat artışı dalgasıyla karşılaşılabileceği ihtimallerinin artması, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) sıkılaşma adımı atabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Analistler, Japonya ve Güney Kore borsalarının bölgede mevcut durumdan en olumsuz etkilenen piyasalar olduğunu belirterek, bunun iki ülkenin küresel enerji arzındaki yavaşlamalara karşı diğerlerine göre daha savunmasız olarak görülmesine yol açtığını kaydetti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,5, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,2 düştü.
Yurt İçi Piyasalarda Satıcılı Seyir
Perşembe günü Ramazan Bayramı arifesi nedeniyle yarım gün işleme açık olan yurt içi piyasalar satıcılı seyretti. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 değer kaybederek 13.047,72 puandan tamamladı. Dolar/TL, cuma gününü 44,2980'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3240'dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Chicago Fed ulusal aktivite endeksinin ve Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.200 ve 13.300 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.
