ABD-İran Gerilimi Emtia Piyasalarında Fiyatları Yükseltti
Geçtiğimiz hafta küresel emtia piyasalarında fiyatlamalar, ABD-İran arasındaki jeopolitik gerilim ve ABD'nin tarife politikalarına ilişkin belirsizliklerin gölgesinde şekillendi. Özellikle değerli metaller ve enerji emtialarında yaşanan hareketlilik, yatırımcıların güvenli liman arayışını artırdı.
Jeopolitik Riskler ve Güvenli Liman Talebi
ABD ile İran arasında 26 Şubat 2026'da Cenevre'de başlayan nükleer görüşmeler, 28 Şubat'ta askeri bir tırmanışa dönüştü. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına İran'ın füze misillemesiyle yanıt vermesi, Orta Doğu'daki jeopolitik risk algısını önemli ölçüde yükseltti. BM Güvenlik Konseyi'nin acil toplantı kararı alması ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatına dair endişeler, piyasalarda tedirginliği artıran diğer faktörler oldu.
Bu gelişmeler, yatırımcıları görece riskli varlıklardan uzaklaştırarak altın gibi güvenli liman emtialara yönlendirdi. Altının ons fiyatı, 5.264 dolar seviyesini görerek ocak sonundan bu yana en yüksek seviyesini test etti. JPMorgan, uzun vadeli altın fiyat beklentisini 4.500 dolara yükseltirken, 2026 sonu için 6.300 dolar tahminini korudu.
Petrol Fiyatlarındaki Yükseliş ve Enerji Piyasaları
Enerji emtialarında haftanın ana belirleyicisi, ABD-İran hattındaki jeopolitik risk endişeleri oldu. Brent petrol, jeopolitik gerilimin etkisiyle haftayı 73 dolar seviyesinden kapattı ve Haziran 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD'de ham petrol stoklarının 16 milyon varil artmasına rağmen, Orta Doğu'da olası bir askeri gerilimin arzı sekteye uğratabileceği korkusu fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Barclays, olası bir arz kesintisinin boyutuna bağlı olarak Brent petrol fiyatlarının 80 dolar seviyesine doğru yükselebileceğini belirtti. Goldman Sachs da OECD ticari petrol stoklarındaki sıkılaşmayı gerekçe göstererek 2026 yılına ilişkin petrol fiyat tahminlerini yukarı yönlü güncelledi.
Tarife Belirsizlikleri ve Baz Metaller
ABD Yüksek Mahkemesi'nin, Başkan Donald Trump yönetiminin geniş kapsamlı tarifeleri dayandırdığı yasanın tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmesi, piyasalarda belirsizliği artırdı. Trump, kararın ardından 150 gün süreli küresel tarifeyi yüzde 10'dan yüzde 15'e yükselteceğini duyurdu. Bu gelişme, özellikle baz metallerde fiyatlamaları etkiledi.
Bakır tarafında, metalin enerji dönüşümü ve savunma sanayisi gibi stratejik sektörlerdeki kullanım alanının artması, "stratejik metal" söylemini güçlendirdi. ABD'nin 2025 boyunca 1,4 milyon ton rafine bakır ithal etmesi, piyasada hem talep görünümüne hem de olası tarife riskine karşı yapılan stoklamaya işaret etti.
Makroekonomik Veriler ve Diğer Gelişmeler
Makroekonomik veri akışı da emtia fiyatlamalarında belirleyici olmaya devam etti. ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ocakta aylık bazda yüzde 0,5 artarken, çekirdek ÜFE aylık yüzde 0,8 yükseliş kaydetti. Bu veriler, tarife kaynaklı maliyet geçişkenliğine ilişkin endişeleri canlı tuttu.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, gıda enflasyonunun 2026 sonlarına doğru yüzde 2 seviyesinin "bir miktar üzerinde" dengelenmesini beklediklerini ifade etti. Çin Merkez Bankası ise yuanın hızlı değer kazanımını yavaşlatmak amacıyla risk rezerv oranını sıfıra indirdi.
Tarım Emtiaları ve Haftalık Performans
Tarım emtialarında hafta karışık bir seyirle tamamlandı. ABD Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu'nun bazı tarife kalemlerinin tahsilatını durdurma kararı, ticaret akışına dair endişeleri artırdı. Hindistan'da mart ayı için olağandışı sıcaklık beklentileri, buğday verim riskleri üzerinden yakından takip edildi.
Haftalık bazda öne çıkan performanslar şu şekilde gerçekleşti:
- Altın: Ons bazında yüzde 3,6 değer kazandı.
- Brent petrol: Varil fiyatı yüzde 2,5 arttı.
- Bakır: Fiyatlar yüzde 2,2 yükseldi.
- Buğday: Chicago Ticaret Borsası'nda yüzde 1,9 artış kaydetti.
Önümüzdeki hafta, yatırımcıların odağında Viyana'daki teknik nükleer temaslar ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat akışına ilişkin gelişmeler olacak. Jeopolitik risklerin devam etmesi halinde, emtia piyasalarındaki volatilitenin sürmesi bekleniyor.
