Altın ve Petrol Fiyatlarında 'Savaş' Senaryosu: 150 Dolar ve 6.500 Dolar Uyarısı
ABD ile İran arasında uranyum zenginleştirme faaliyetleri konusunda süren görüş ayrılıkları, Orta Doğu'da tansiyonu yeniden yükseltirken, İsrail'in İran'a yönelik saldırı başlattığı yönündeki haberler enerji piyasalarında sert fiyat hareketleri yaşanabileceği beklentisini güçlendirdi. Uzmanlar, gerilimin tırmanması halinde petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10'luk bir artış görülebileceğini değerlendiriyor.
ABD Başkanı Trump'tan Memnuniyetsizlik Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, 26 Şubat'ta başlayan nükleer müzakerelere ilişkin yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin "iyi niyetli ve açık" bir tutum sergilemediğini savunarak süreçten memnun olmadığını dile getirdi. Trump, İran'ın nükleer silah edinmesini istemediklerini vurgularken, diplomatik çözüm arayışının sürdüğünü ancak tarafların beklentilerde uzlaşmakta zorlandığını ifade etti.
Bu açıklamaların ardından bugün İsrail'in İran'a karşı "önleyici saldırı" başlattığı bildirildi. Saat 08.14 itibarıyla İsrail genelinde sirenler çalarken cep telefonlarına uyarı alarmları gönderildi. İsrail basınında yer alan bazı haberlerde saldırının ABD ile İsrail tarafından ortak şekilde gerçekleştirildiği öne sürüldü. Trump da "İran'a yönelik büyük bir operasyon başlattık" ifadeleriyle iddiaları doğruladı.
Uranyum Zenginleştirme Temel Anlaşmazlık Noktası
Müzakerelerdeki temel anlaşmazlık, İran'ın nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürmesi karşılığında uluslararası yaptırımların kaldırılmasını istemesine karşın, ABD'nin Tahran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını talep etmesi olarak öne çıkıyor.
ABD'nin Askeri Varlığı Artıyor
Diplomatik temaslar sürerken ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını hızla artırması dikkat çekiyor. Trump, 19 Şubat'ta yaptığı açıklamada sürecin 10-15 gün içinde netleşebileceğine işaret ederek, "İran ile anlamlı bir anlaşma yapmalıyız, aksi takdirde çok kötü şeyler olur." ifadelerini kullanmıştı.
Açık kaynak istihbarat raporlarına göre bölgede 330'dan fazla ABD askeri uçağı konuşlandırıldı ve bu sayının kısa sürede yaklaşık yüzde 10 arttığı bildirildi. Uzmanlar, bu konuşlandırmaların hem olası bir operasyon için hazırlık hem de diplomatik baskı unsuru taşıdığına dikkat çekiyor.
Petrol Fiyatları Yükselişte, Piyasalarda Risk Algısı Artıyor
Bölgedeki askeri hareketlilik küresel piyasalarda jeopolitik risk algısını artırırken, enerji piyasalarında arz güvenliğine ilişkin endişeler fiyatları yukarı taşıdı. Petrol fiyatları şubatın son işlem gününü yaklaşık yüzde 3 artışla 73,12 dolardan kapatırken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) yüzde 2,7 yükselişle 67,22 dolar seviyesine çıktı.
Uzmanlardan Kritik Uyarılar
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, petrol fiyatlarındaki jeopolitik kaynaklı artışların kalıcı olmasını beklemediğini söyledi. Rizvi, "ABD yönetiminin, istihdam ve tüketici harcamaları üzerindeki baskılar nedeniyle petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seyrettiği bir ortamı göze alacağını düşünmüyorum." ifadelerini kullandı.
Rizvi, saldırının kapsamına bağlı olarak petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10'luk bir artış yaşanabileceğini, ancak çok sınırlı bir senaryoda fiyatların yeniden geri çekilebileceğini belirtti.
Petrolde 150, Altında 6.500 Dolar Uyarısı
Rizvi, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihtimalinin küresel piyasalar açısından en riskli senaryo olduğuna dikkat çekerek, "Bu durumda petrol fiyatları varil başına 150 dolara çıkabilir, küresel büyüme yaklaşık yüzde 1,5 baskı altında kalabilir, altın fiyatları 6 bin 500 doların üzerine yükselebilir ve ABD enflasyonu yeniden yüzde 4,5 seviyesine yaklaşabilir." değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlara göre Orta Doğu'da uzun süreli bir çatışma, özellikle enerji bağımlılığı yüksek olan gelişmekte olan ülkelerde gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizini daha da derinleştirme riski taşıyor.
