Emtia piyasalarının önemli kalemlerinden bakır, 2025 yılına damgasını vuran bir performans sergiledi. %41,9'luk yıllık artış gösteren bakır, bu rakamla 2009 yılından bu yana en güçlü yükselişini kaydetmiş oldu. Artışın arkasında ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politikaları, doların değer kaybı ve küresel çapta yaşanan arz darboğazları yer aldı.
Rekorun Arkasındaki Temel Dinamikler
2025 yılına libre başına 3,99 dolar seviyesinden başlayan bakırın yolculuğu oldukça hareketli geçti. Fed'in faiz indirim sürecine girmesi, reel faizlerin düşmesi ve buna bağlı olarak doların zayıflaması, dolar cinsinden işlem gören bakırı doğrudan destekleyen faktörler oldu. Ancak asıl sıçrama, Temmuz 2025'te yaşandı.
Dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın bakır ithalatına %50 gümrük tarifesi uygulanacağını açıklaması, piyasalarda şok etkisi yarattı. Bu açıklamanın ardından bakır fiyatları hızla yükselerek libre başına 5,92 dolarla tarihi bir rekor kırdı. İlerleyen dönemde bazı rafine bakır ürünlerinin tarifeden muaf tutulacağına dair açıklamalar fiyatları 4,31 dolara kadar geriletse de, arz endişeleri yeniden alevlendi.
Arz Tarafındaki Sıkıntılar ve Yapay Zeka Etkisi
Fiyatlardaki ivmelenmede arz kesintileri de kritik rol oynadı. Freeport McMoran şirketine ait Endonezya'daki Grasberg madeninde yaşanan kaza, küresel piyasaları sarstı. Dünya bakır arzının yaklaşık %3,2'sini ve Freeport'un üretiminin %70'inden fazlasını karşılayan bu madenin üretimine ara verilmesi, arz sıkıntısı endişelerini derinleştirdi.
Talep tarafında ise iki önemli gelişme öne çıktı. Bir yandan yeşil enerji dönüşümü, elektrikli araçlar ve enerji altyapısı yatırımları bakır talebini güçlendirdi. Diğer yandan, yapay zeka odaklı yatırımların ve veri merkezi inşaatlarının hız kazanması, bu metale olan ihtiyacı daha da artırdı. Çin kaynaklı talep güçlü seyrini korurken, ABD, Avrupa ve Hindistan'dan gelen siparişler de piyasayı destekledi.
Yıl Sonu Tablosu ve Gelecek Beklentileri
Tüm bu gelişmelerin neticesinde bakır, 2025 yılını libre başına 5,64 dolar seviyesinde kapattı. Böylece %41,9'luk değer kazanımı ile 2009 yılındaki %144,8'lik muazzam artışın ardından en parlak yıllık performansını elde etti. Uzmanlar, altyapı harcamalarının sürmesi, yeşil enerji ve yapay zeka yatırımlarının devam etmesi halinde, bakır fiyatlarındaki destekleyici faktörlerin gücünü koruyabileceğini belirtiyor. Ancak, Çin ekonomisindeki belirsizlikler ve olası küresel arz şokları, piyasanın önündeki başlıca riskler olarak öne çıkıyor.
