Jeopolitik Gerilim Emtia Piyasalarını Dalgalandırdı
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında, ABD-İran gerilimi, ABD'deki tarife gündemi ve para politikası beklentilerinin etkisiyle dalgalı bir seyir izlendi. Yatırımcıların odağı, artan jeopolitik riskler ve ticaret politikalarındaki belirsizliklere çevrildi. Bu gelişmeler, başta değerli metaller ve enerji emtiaları olmak üzere geniş bir yelpazede fiyat hareketlerini şekillendirdi.
ABD Yüksek Mahkemesi Kararı ve Ticaret Politikaları
ABD Yüksek Mahkemesi'nin, eski Başkan Donald Trump yönetiminin ilave gümrük vergilerini dayandırdığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmesi, piyasalarda ticaret politikalarına ilişkin belirsizliği artırdı. Analistler, bu kararın ardından tarifelerin hukuki zemininin tartışmaya açılmasının, özellikle sanayi metalleri ve küresel ticarete duyarlı emtialarda oynaklığı tetiklediğini vurguladı. Trump'ın 1974 Ticaret Yasası kapsamında küresel ölçekte geçici tarife uygulaması planını duyurması ise belirsizliğin süreceğine işaret etti.
Değerli Metaller ve Jeopolitik Riskler
Değerli metaller, haftayı jeopolitik endişelerin etkisiyle pozitif bir seyirle tamamladı. Altın ve gümüş, hafta başında doların güçlenmesiyle gerilerken, haftanın sonuna doğru ABD'den gelen zayıf ekonomik veriler ve tarife belirsizliğinin artmasıyla yükselişe geçti. Ons bazında fiyatlar şu şekilde değişim gösterdi:
- Gümüş: %9,9 artış
- Platin: %4,5 artış
- Paladyum: %3,7 artış
- Altın: %1,4 artış
Düşük enflasyon beklentileri ve jeopolitik riskler, değerli metaller için destekleyici unsurlar olarak öne çıktı.
Petrol Fiyatları ve Orta Doğu Gerilimi
Enerji emtialarında, jeopolitik gelişmeler fiyatlamalar üzerinde belirleyici rol oynadı. Brent petrol, hafta başında İran ile ABD arasındaki görüşmelerin etkisiyle gerilese de, ilerleyen günlerde bölgede tansiyonun yeniden yükselmesiyle kayıplarını telafi etti. ABD-İran hattındaki gerginlik, Rusya-Ukrayna görüşmelerinin sonuçsuz kalması ve İran'ın Rusya ile ortak deniz tatbikatı planı, petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı %6 arttı, doğal gaz fiyatları ise ABD'de hava koşullarının iyileşmesiyle %7,2 düştü.
Baz Metaller ve Tarım Emtiaları
Baz metaller, küresel piyasalarda artan risk iştahıyla değer kayıplarını telafi ederek haftayı pozitif kapattı. Çin Yeni Yılı tatili nedeniyle piyasadan çekilen alıcıların etkisiyle gerileyen metaller, haftanın ikinci yarısında teknoloji hisselerindeki toparlanmayla prim yaptı. Tarım emtia piyasalarında ise karışık bir seyir gözlendi:
- Buğday fiyatları, Arjantin'deki grevler ve Hindistan'ın ihracat kararları nedeniyle %6,1 arttı.
- Soya fasulyesi, ABD'den gelen güçlü ihracat satışlarıyla %0,5 yükseldi.
- Mısır ve pirinç fiyatları sırasıyla %0,5 ve %7,7 geriledi.
- Kakao fiyatları, küresel arz fazlası ve talep zayıflığı nedeniyle %13,3 düştü.
Makroekonomik Veriler ve Piyasa Dinamikleri
Makroekonomik veriler de yatırımcılar tarafından yakından takip edildi. ABD ekonomisi, 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 1,4 ile beklentilerin altında büyüdü ve yıl genelinde yüzde 2,2'lik büyüme performansı gösterdi. Fed'in enflasyon göstergesi olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, aralık ayında aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3 ile beklentilerin üzerinde arttı. Bu gelişmelerin ardından, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,09 seviyesinde, dolar endeksi ise yüzde 0,9 artışla 97,8 seviyesine yükseldi.
Özetle, jeopolitik gerilimler ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler, emtia piyasalarında hafta boyunca dalgalanmalara neden oldu. Yatırımcılar, önümüzdeki dönemde bu faktörleri ve merkez bankalarının politika adımlarını izlemeye devam edecek.
