Kakao Fiyatları Arz Fazlası ve Zayıf Talep Nedeniyle Düşüşte
Küresel ölçekte arzın talebi aşacağına yönelik güçlü beklentiler ve tüketim cephesindeki belirgin durgunluk, kakao fiyatları üzerinde sürekli bir baskı yaratmaya devam ediyor. Bu olumsuz gelişmelerin etkisiyle New York’ta kakao fiyatı, 2023 yılından bu yana ilk kez ton başına 4.000 dolar seviyesinin altına gerileyerek önemli bir psikolojik eşiği aştı.
Fiyatlarda Güçlü Satış Baskısı
Kakao fiyatları son dönemde giderek artan bir satış baskısıyla karşı karşıya kaldı. Londra'da işlem gören kakao kontratı çarşamba günü son 2,25 yılın en düşük seviyesine inerken, New York kontratı ise geçen cuma itibarıyla son iki yılın dip seviyesini gördü. Bu gelişmelerle birlikte New York'ta kakao fiyatı, 2023'ten bu yana ilk kez ton başına 4.000 doların altına gerileyerek piyasalarda endişe yarattı.
Arz Tarafındaki Beklentiler
Arz tarafına ilişkin beklentiler fiyatlar üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. StoneX, 2025/26 sezonunda küresel kakao piyasasında 287 bin ton, 2026/27 sezonunda ise 267 bin tonluk arz fazlası oluşacağını öngörüyor. Uluslararası Kakao Organizasyonu (ICCO) da küresel kakao stoklarının yıllık bazda yüzde 4,2 artarak 1,1 milyon tona yükseldiğini açıkladı.
Talep Cephesindeki Zayıflık
Talep cephesindeki belirgin zayıflık da fiyatların toparlanmasını oldukça zorlaştırıyor. Artan çikolata fiyatları nedeniyle tüketicilerin harcamalarını kısması, kakao talebini önemli ölçüde sınırlıyor. Dünyanın en büyük endüstriyel çikolata üreticisi Barry Callebaut AG, 30 Kasım'da sona eren çeyrekte kakao segmentindeki satış hacminin yüzde 22 gerilediğini duyurdu. Şirket, bu düşüşü zayıf piyasa koşulları ve daha kârlı ürün gruplarına yönelimle açıkladı.
Öğütme Verileri Talebi Doğruluyor
Kakao öğütme verileri de talepteki durgunluğu net bir şekilde teyit etti. Avrupa Kakao Birliği'ne göre Avrupa'da dördüncü çeyrek öğütme miktarı yıllık bazda yüzde 8,3 azalarak 304 bin 470 tona düştü. Bu rakam, son 12 yılın en zayıf dördüncü çeyrek performansı olarak kayda geçti. Asya'da öğütme miktarı yüzde 4,8 düşüşle 197 bin 22 tona inerken, Kuzey Amerika'da ise yalnızca yüzde 0,3'lük artışla 103 bin 117 ton seviyesinde kaldı.
Batı Afrika'da Hasat Beklentileri
Batı Afrika'daki olumlu hava koşulları da fiyatlar üzerinde baskı yaratan unsurlar arasında yer aldı. Tropical General Investments Group, Fildişi Sahili ve Gana'da şubat-mart döneminde kakao hasadının artmasının beklendiğini bildirdi. Mondelez ise bölgedeki son kakao meyvesi sayımının beş yıllık ortalamanın yüzde 7 üzerinde ve geçen yıla göre belirgin şekilde daha yüksek olduğunu açıkladı. Fildişi Sahili'nde ana hasat döneminin başlamasıyla birlikte çiftçilerin ürün kalitesine dair iyimser olduğu belirtiliyor.
Düşük Fiyatların Etkileri
Buna karşın, fiyatların gerilemesi Batı Afrikalı üreticilerin arzı sınırlamasına neden oldu. Fildişi Sahili'nde bu pazarlama yılında limanlara sevk edilen kakao miktarı 1,20 milyon tonla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 azaldı. Ülke, dünyanın en büyük kakao üreticisi konumunda bulunuyor.
ICE Stoklarında Toparlanma
ABD limanlarında ICE tarafından izlenen kakao stokları, 26 Aralık'ta görülen 10,5 ayın en düşük seviyesinden sonra yükselişe geçti. Stoklar 1 milyon 775 bin 219 çuvala ulaşarak son 2,5 ayın en yüksek düzeyine çıktı.
Nijerya Arzındaki Daralma
Dünyanın beşinci büyük kakao üreticisi Nijerya'da arzın daralması ise fiyatlar açısından sınırlı da olsa destekleyici bir faktör olarak öne çıkıyor. Ülkenin kasım ayı kakao ihracatı yıllık bazda yüzde 7 azalarak 35 bin 203 tona geriledi. Nijerya Kakao Birliği, 2025/26 sezonunda üretimin yüzde 11 düşüşle 305 bin tona ineceğini öngörüyor.
Orta Vadeli Arz Tahminleri
Küresel arz görünümüne ilişkin güncellemeler de yakından takip ediliyor. ICCO, 2024/25 sezonu için küresel kakao arz fazlası tahminini 142 bin tondan 49 bin tona indirirken, üretim tahminini 4,69 milyon tona çekti. Rabobank da 2025/26 sezonu için arz fazlası beklentisini 328 bin tondan 250 bin tona düşürdü. ICCO ayrıca 2023/24 sezonuna ilişkin küresel kakao arz açığını 494 bin ton olarak revize ederken, 2024/25 sezonunda dört yılın ardından yeniden arz fazlası oluşacağını bildirdi.
