Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarında Aralık 2023 ayında dikkat çekici bir düşüş kaydettiğini açıkladı. Örgütün aylık bazda takip ettiği gıda fiyat endeksi, bir önceki aya kıyasla %1.5 oranında gerileyerek 118.5 puana indi. Bu veri, tüketiciler ve piyasa analistleri için önemli bir gelişme olarak yorumlanıyor.
FAO Endeksi: Hangi Kalemler Düştü, Hangi Kalemler Arttı?
Endekste yaşanan genel düşüşün arkasında, temel gıda maddelerinden bazılarında görülen fiyat baskısı yatıyor. Özellikle tahıl ve bitkisel yağ fiyatlarındaki keskin düşüş, endeksin aşağı yönlü hareketinde belirleyici rol oynadı. Tahıl fiyat endeksi, Kasım ayına göre %1.9 oranında gerilerken, bitkisel yağ fiyat endeksi çok daha sert bir düşüşle %4.8'lik kayıp yaşadı.
Bununla birlikte, tüm kalemlerde düşüş yaşanmadı. FAO verileri, şeker ve et fiyatlarının Aralık ayında yükselişe geçtiğini gösteriyor. Şeker fiyat endeksi %16.6 gibi oldukça yüksek bir artış kaydederken, et fiyat endeksi de %1.0'lık mütevazı bir yükseliş gösterdi. Süt ürünleri fiyatları ise neredeyse sabit kaldı ve yalnızca %0.2'lik bir düşüşle istikrarını korudu.
2023 Yılı Genelinde Gıda Fiyatları Nasıl Seyretti?
Aralık ayındaki düşüşe rağmen, 2023 yılının geneline bakıldığında tablo farklılaşıyor. FAO Gıda Fiyat Endeksi, 2022 yılı ortalamasına kıyasla %13.7'lik bir düşüş göstermiş olsa da, 2021 yılı ortalaması ile karşılaştırıldığında hala yüksek seviyelerde bulunuyor. Bu durum, küresel gıda enflasyonunun uzun vadeli bir sorun olmaya devam ettiğine işaret ediyor.
Yıllık bazda en belirgin düşüş, yine bitkisel yağ fiyatlarında görüldü. Bitkisel yağ fiyat endeksi, 2022 yılına göre %32.7 gibi çarpıcı bir oranda geriledi. Tahıl fiyatları da %15.4'lük bir düşüş kaydetti. Ancak şeker fiyatları, yıl genelinde %26.7'lik bir artışla en fazla yükselen kalem oldu. Et fiyatları ise yıllık bazda neredeyse değişmedi.
Peki Bu Düşüş Ne Anlama Geliyor?
Küresel gıda fiyatlarındaki son düşüş, özellikle gıda ithalatçısı konumundaki ülkeler ve bu ülkelerdeki tüketiciler için olumlu bir haber olarak değerlendiriliyor. Fiyatlardaki yumuşama, enflasyon baskısının hafiflemesine katkı sağlayabilir. Ancak uzmanlar, iklim değişikliği, lojistik maliyetleri ve jeopolitik gerilimler gibi faktörlerin fiyatlar üzerindeki belirsizliği sürdürdüğünü vurguluyor.
Önümüzdeki dönemde, özellikle tahıl ve yağlı tohumların küresel arz durumu, Ukrayna ve Rusya'dan gelen ihracat akışı ve başlıca üretici bölgelerdeki hava koşulları, gıda fiyatlarının seyrini belirleyecek temel etkenler olarak öne çıkıyor. Tüketiciler ve politika yapıcılar, FAO'nun gelecek aylardaki verilerini dikkatle takip etmeye devam edecek.
