Hazır Yemek Sektöründe Kayıt Dışılık Alarmı: 5 Bin Firma Arasında Sadece 10 Kurumsal Aktör
SOA Toplu Yemek Yönetim Kurulu Başkanvekili Melih Can Kocabaş, Türkiye'de hazır yemek sektörünün durumuna ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Kocabaş, sektörde yaklaşık 5 binden fazla firmanın faaliyet gösterdiğini, ancak büyük ve kurumsal ölçekte hizmet verenlerin sayısının 10'u geçmediğini belirtti. Bu durum, piyasada kayıt dışılığın hâlâ önemli bir sorun olduğunu gözler önüne seriyor.
Kayıt Dışılık Rekabeti ve Gıda Güvenliğini Tehdit Ediyor
Kocabaş, kayıt dışılığın hem rekabeti olumsuz etkilediğini hem de gıda güvenliği açısından ciddi riskler oluşturduğunu vurguladı. Sektörün, 4,5 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahip olduğu tahmin ediliyor ve doğrudan 300 bin kişiye istihdam sağlıyor. Yan sektörlerle birlikte, bu rakam 1 milyon kişiye ekonomik katkı sunuyor. Pazardaki firmalar, ülke genelinde ortalama 1 milyondan fazla çalışana yemek çıkarıyor.
Kurumsal aktörlerle çalışmanın kayıt dışılığı azalttığına dikkat çeken Kocabaş, bilinç arttıkça piyasanın daha şeffaf hale geleceğini ifade etti.
3 Aylık Kontratlar ve Popüler Menüler
Son yıllarda yaygınlaşan 3 aylık sözleşme modeline de değinen Kocabaş, bu yöntemin maliyetlerin daha sağlıklı yönetilebilmesi amacıyla tercih edildiğini söyledi. Hizmet giderlerinin önemli bölümünün gıda ve işçilikten oluştuğunu belirterek, kısa dönemli kontratların hem firmalar hem müşteriler açısından daha öngörülebilir olduğunu kaydetti.
Çalışanların sevdiği menüler konusunda gözlemlerini paylaşan Kocabaş, 2024'te en çok tercih edilen yemeğin tas kebabı, 2025'te ise et sotenin ilk sırada olduğunu açıkladı. "Yıllardır edindiğim izlenimlere göre, tas kebabı hemen her dönemde çalışanların favori tercihlerinden biri. Bu tespiti günlük 60 bin kişilik üretim ortalamasına bakarak yaptığımı belirtmem gerekir. Kısacası, personelin geleneksel Türk yemeklerine ilgisi sürüyor" ifadelerini kullandı.
SOA'nın Faaliyetleri ve Butik Üretim Trendi
SOA'nın faaliyetlerine ilişkin bilgi veren Melih Kocabaş, 1985 yılında başlayan yolculuklarının bugün 18 şehre yayıldığını belirtti. Günlük yaklaşık 60 bin çalışana yemek üretimi yaptıklarını, 50'nin üzerinde kurumsal firmaya hizmet verdiklerini ve toplamda 1.200 kişiye istihdam sağladıklarını açıkladı. Sadece yerinde üretim modeliyle çalıştıklarını vurguladı.
Fabrika, iş merkezi, okul ve hastanelerde operasyon kurabildiklerini belirten Kocabaş, her kurumun ihtiyacına göre menü planlaması yaptıklarını kaydetti. Butik üretimin sektörde son yıllarda önem kazandığını vurgulayarak, "Geleneksel menülerin yanında hamburger, pizza gibi fast-food örnekleri arttı. Bunun yanında, bazı işletmelerde diyet yemekler, bowl tabakları, salata çeşitleri daha fazla tercih ediliyor. Biz de butik üretim yaptığımız için taleplere cevap verebiliyoruz. Hizmetlerimizi yeni isteklere göre şekillendiriyoruz" dedi.
Ramazan Dönemi ve Çalışan Memnuniyeti
Yemek hizmetinin artık şirketlerde önemli bir yan hak haline geldiğini vurgulayan Kocabaş, "Kaliteli yemek sunan firmalar, çalışan bağlılığı açısından avantajlı durumda" ifadelerini kullandı. Ramazan ayında yemek düzeninin değiştiğini ancak iftar ve sahur organizasyonlarıyla hizmetin devam ettiğine değindi. Bu dönemin sektör açısından ayrı bir hareketlilik oluşturduğunu belirtti.
Menü planlamasında hem geleneksel lezzetleri hem de yeni nesil beklentileri dengelemeye çalıştıklarını ifade eden Kocabaş, çalışan memnuniyetinin hizmet kalitesinin en önemli göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.
