ABD-İsrail-İran Savaşı Akaryakıt Fiyatlarını Fırlattı: Avrupa'da Yüzde 30'a Varan Artış
ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı ortak askeri operasyonların ardından Ortadoğu'da yaşanan petrol arzı şokunun etkileri tüm dünyada hissedilmeye devam ediyor. Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda ticaretin durma noktasına gelmesi, küresel petrol fiyatlarında keskin bir yükselişe neden oldu. Bu durum, özellikle Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde pompa fiyatlarına hızla yansıdı.
AB Genelinde Akaryakıt Fiyatlarındaki Dramatik Yükseliş
Avrupa Birliği Komisyonu'nun güncel haftalık verilerine göre, 28 Şubat'ta başlayan savaş öncesinde AB genelinde benzinin litre fiyatı ortalama 1,64 euro, dizelin litre fiyatı ise 1,59 euro seviyesindeydi. Ancak 23 Mart itibarıyla yapılan son güncellemeye göre, benzin fiyatı ortalama 1,88 euroya, dizel fiyatı ise 2,03 euroya yükseldi. Bu rakamlar, benzinde yüzde 14,6, dizelde ise çarpıcı bir şekilde yüzde 28,3'lük bir artış anlamına geliyor.
Avrupa Ülkelerinde Fiyat Artışları Ülkelere Göre Farklılık Gösteriyor
Artış oranları Avrupa ülkeleri arasında önemli farklılıklar sergiliyor. İşte bazı önemli ekonomilerdeki durum:
- Almanya: Savaş öncesi benzin fiyatı 1,82 euro, dizel fiyatı 1,73 euro iken, 23 Mart itibarıyla benzin yüzde 13,7 artışla 2,07 euroya, dizel yüzde 23,1 artışla 2,13 euroya çıktı.
- Fransa: Benzin fiyatı yüzde 15,2 artışla 1,71 eurodan 1,97 euroya, dizel fiyatı yüzde 27,9 artışla 1,65 eurodan 2,11 euroya yükseldi.
- İtalya: Benzinde yüzde 7,9'luk artışla 1,78 euro, dizelde yüzde 18,8'lik artışla 2,02 euro seviyesine ulaşıldı.
- İspanya: Benzinde yüzde 17,7 artışla 1,73 euro, dizelde yüzde 32,4 gibi yüksek bir artışla 1,88 euro kaydedildi.
- Belçika: Benzinde yüzde 20 artışla 1,8 euro, dizelde yüzde 32,5 artışla 2,16 euro seviyesi görüldü.
- İngiltere: Benzinde yüzde 12,9 artışla 1,49 sterlin, dizelde yüzde 23,9 artışla 1,76 sterlin fiyatları kayıtlara geçti.
Türkiye'de Eşel Mobil Sistemi Devreye Alındı
Türkiye'de ise jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve vatandaş bütçesi üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla 5 Mart'ta geçici olarak eşel mobil sistemi uygulamaya konuldu. Yeni sistemde 2 Mart tarihi referans alınarak, bazı petrol ürünlerinin fiyatı yükselirse fiyat artışının en fazla yüzde 75'i kadar bu ürünlerin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düşürülecek. Fiyat düşerse ise fiyat düşüşünün en fazla yüzde 75'i kadar ÖTV artırılacak. Bu mekanizma sayesinde, örneğin 10 liralık bir fiyat artışında sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, kalan 7,5 lira vergiden karşılanacak.
Türkiye'de Güncel Akaryakıt Fiyatları
Eşel mobil sistemine rağmen, Türkiye'deki güncel akaryakıt fiyatları şu şekilde seyrediyor:
- İstanbul (Avrupa Yakası): Benzin 62.43 TL, Motorin 73.98 TL, LPG 30.49 TL
- Ankara: Benzin 63.41 TL, Motorin 75.12 TL, LPG 30.37 TL
- İzmir: Benzin 63.68 TL, Motorin 75.39 TL, LPG 30.29 TL
- Ağrı: Benzin 64.96 TL, Motorin 76.66 TL, LPG 31.59 TL
- Diyarbakır: Benzin 64.89 TL, Motorin 76.70 TL, LPG 31.06 TL
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari faaliyetler normale dönene kadar petrol ve akaryakıt fiyatlarındaki yüksek seyrin devam edebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Bu durum, küresel enerji piyasalarında belirsizliği artırırken, tüketicilerin bütçelerini de olumsuz etkilemeye devam ediyor.
