ABD Merkez Bankasının (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) 28-29 Temmuz'da toplanacak. Son veriler enflasyon baskılarının hafiflediğini gösterirken Orta Doğu'da yeniden tırmanan çatışmalar ve petrol fiyatlarının yükselmesi enerji maliyetlerini yeniden risk unsuru haline getirdi. Piyasalar Fed'in faizi sabit tutmasını beklerken olası bir faiz artışı ihtimali de masada duruyor.
Enflasyon Haziranda Yavaşladı
ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken yıllık bazda yüzde 3,5 arttı. Bu, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti ve Mayıs 2020'den bu yana ilk aylık düşüş oldu. Enerji maliyetleri martta yüzde 10,9, nisanda yüzde 3,8, mayısta yüzde 3,9 arttıktan sonra haziranda yüzde 5,7 geriledi. Enerji endeksindeki düşüş, barınma ve gıda gibi kalemlerdeki artışları dengeleyerek aylık TÜFE düşüşünde belirleyici oldu.
Enerji fiyatlarındaki aylık düşüşe karşın enerji endeksi yıllık bazda yüzde 15,7 arttı. Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık yatay seyrederken yıllık yüzde 2,6 yükseldi. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de aylık yüzde 0,3 gerilerken yıllık yüzde 5,5 artışla beklentilerin altında kaldı.
İstihdam ve Orta Doğu Riskleri
ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak beklentilerin altında kalırken işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi. İş gücü piyasası dirençli kalmaya devam ediyor. Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilim ise petrol fiyatlarını yukarı çekiyor. Brent petrol geçen hafta mayıstan bu yana ilk kez 100 doların üzerini gördü. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre benzinin ortalama fiyatı 25 Temmuz itibarıyla galon başına 4,11 dolara yükseldi. Haziranda ABD ile İran arasındaki mutabakatla 4 doların altına inmişti.
CME Group verilerine göre 25 Temmuz'da piyasalar Fed'in temmuz toplantısında faizi yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutma ihtimalini yüzde 65,8, faiz artırımı ihtimalini yüzde 34,2 olarak fiyatladı. Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın fiyat istikrarını vurgulayan açıklamaları ve sınırlı yönlendirmeleri belirsizliği artırıyor.
Uzman Görüşleri: Faiz Sabit Kalabilir, Ancak Riskler Büyük
Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Fed'in bu yıl ve gelecek yıla girerken faiz oranlarını değiştirmeden sabit tutmasını bekliyorum." dedi. Enflasyonun zirve yapmış olabileceğini, enflasyon beklentilerinin iyi çıpalandığını ve iş gücü piyasasının zayıfladığını belirten Zandi, ABD ile İran arasındaki çatışmaların seyrinin kritik olduğunu vurguladı. Savaşın sürmesi durumunda eylül ayına kadar faiz artırımı ihtimalinin yükseleceğini söyledi.
Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola ise "Son TÜFE verileri, Fed'e faizleri sabit tutması için iyi bir neden sunuyor ancak rahatlaması için pek neden vermiyor." değerlendirmesinde bulundu. Üretici fiyatları ve ithalat fiyatlarının enflasyon baskılarının sürdüğüne işaret ettiğini belirten Sonola, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji maliyetlerini yükseltme tehdidi oluşturduğunu, eylül ayına kadar durumun değerlendirileceğini ifade etti.
Faiz Artışı İhtimali Hala Masada
American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, enflasyonist baskıların hafiflemesinin temmuzda faizleri sabit tutmaya yeteceğini ancak iş gücü piyasasının dengede olması ve Orta Doğu kaynaklı petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle sonraki toplantılarda faiz artırımına gitme ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi. Oxford Economics ABD Başekonomisti Nancy Vanden Houten ise faiz artışı beklemediklerini ancak politika faizinin gelecek yıl eylül ayına kadar sabit kalacağını öngördüklerini dile getirdi. Warsh'ın son enflasyon verilerini not ederken Orta Doğu gerilimine dikkat çekeceğini belirtti.
Sonuç olarak, Fed'in temmuz toplantısında faizi sabit tutması beklenirken, jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş ilerleyen dönemde para politikasının seyrini belirleyecek temel faktörler olarak öne çıkıyor.
